Báo hay cho người bận rộn

Cuộc đua nóng bỏng trên thị trường xe điện

0

Cuộc chạy đua trên thị trường xe điện

Thứ Ba,  23/1/2018

Cuộc chạy đua hướng đến tương lai xe điện đang nóng hơn bao giờ hết khi các hãng xe hàng đầu thế giới lần lượt công bố kế hoạch sản xuất xe điện trị giá hàng chục tỉ đô la Mỹ. Trong bối cảnh nhiều chính phủ trên thế giới siết chặt quy định quản lý khí thải CO2 và bắt đầu đặt ra lộ trình cấm bán xe động cơ đốt trong, các hãng xe nhận ra rằng nếu nếu chậm chân trên thị trường xe điện, vị thế và danh tiếng hiện họ có thể bị lật đổ.

Ông Dieter Zetsche, Giám đốc điều hành hãng xe Daimler, giới thiệu xe điện thương hiệu Mercedes Benz EQ tại một cuộc triển lãm ô tô ở Paris, Pháp vào tháng 9-2016. Ảnh: Reuters

Tesla, nhà tiên phong xe điện

Hãng xe Tesla (Mỹ) được xem là nhà tiên phong trong cuộc cách mạng xe điện. Được thành lập vào năm 2010, cho đến nay, hãng này đã lần lượt tung ra ba dòng xe điện gồm Model S, Model X và Model 3 giữa lúc thị trường còn hoài nghi về tương lai của xe điện. Lượng xe bán ra của Tesla cho đến nay đã lên hàng trăm ngàn chiếc.

Không chỉ vậy, tháng 11 năm ngoái, Tesla còn giới thiệu xe đầu kéo điện Tesla Semi và siêu xe thể thao điện Roadster. Tesla đã lên kế hoạch sản xuất 5.000 xe Model 3 mỗi tuần trong quí 1-2018 để kịp giao cho khoảng 500.000 đơn hàng đặt mua trước. Model 3 được xem là một trong những dòng xe điện cao cấp nhất hiện nay với giá bán khởi điểm 35.000 đô la Mỹ mỗi chiếc. Tầm hoạt động của Model 3 vào khoảng 350-500km sau mỗi lần sạc pin tùy theo phiên bản. Kỳ vọng về doanh số bán xe điện của Tesla đã giúp giá cổ phiếu Tesla tăng mạnh trong năm trước, đưa Tesla trở thành hãng xe có giá trị lớn thứ hai nước Mỹ, chỉ sau General Motors.

Hồi tháng 7-2017, hãng xe Thụy Điển Volvo Cars (công ty con của hãng xe Trung Quốc Geely) tuyên bố bắt đầu từ năm 2019, hãng này chỉ sản xuất xe điện và xe hybrid (bao gồm một động cơ đốt trong và một bộ pin dự trữ năng lượng sử dụng cho động cơ điện), xe plug-in hybrid (cũng giống như xe hybrid nhưng có thể sạc pin từ nguồn điện bên ngoài). Volvo Cars là hãng xe truyền thống lớn đầu tiên trên thế giới lên kế hoạch từ bỏ sản xuất các dòng xe động cơ đốt trong. Ông Hakan Samuelsson, Giám đốc điều hành của Volvo, giải thích rằng quyết định này dựa trên nhu cầu của người tiêu dùng.

Một tháng sau đó, hãng xe lớn thứ năm thế giới Hyundai Motor ( Hàn Quốc) thông báo sẽ ra mắt dòng xe điện cao cấp Genesis có tầm hoạt động 500 km cho mỗi lần sạc pin vào năm 2021, tương đương với tầm hoạt động của các dòng xe điện Tesla. Hyundai cũng cho biết sẽ giới thiệu 31 dòng xe thân thiện với môi trường vào năm 2020 bao gồm xe hybrid, xe plug-in hybrid, xe điện và xe chạy bằng pin nhiên liệu. Ngoài ra, Hyundai sẽ giới thiệu phiên bản xe đa dụng Kona cỡ nhỏ chạy bằng pin nhiêu liệu và bằng pin điện, có tầm hoạt động 390 km cho mỗi lần sạc pin vào đầu năm 2018.

General Motors, Ford gia nhập cuộc đua

Khi xu thế xe điện ngày một rõ ràng, các hãng xe hàng đầu của Mỹ như General Motors và Ford cũng nhanh chóng gia nhập cuộc đua.

Từ nay đến năm 2022, hãng xe Ford (Mỹ) sẽ đầu tư 11 tỉ đô la cho nỗ lực phát triển và sản xuất 40 dòng xe điện và xe plug-in hybrid. Thông tin này được ông Bill Ford, Chủ tịch điều hành Ford tiết lộ trong cuộc họp báo tại Triển lãm ô tô quốc tế Bắc Mỹ ở thành phố Detroit, bang Michigan (Mỹ) hôm 14-1.

Hãng xe lớn nhất Mỹ General Morors (GM) đang lên kế hoạch tung ra thị trường 18 dòng xe điện vào năm 2021, bao gồm hai dòng xe điện sẽ được ra mắt trong vòng 16 tháng tới. GM đặt mục tiêu bán một triệu xe điện vào năm 2026, chủ yếu ở thị trường Trung Quốc.

General Motors đang bán dòng xe điện Chevrolet Bolt, có tầm hoạt động 383 km sau mỗi lần sạc pin và mức giá khá cao, lên đến 37.000 đô la/chiếc. Đây được xem là dòng xe đối trọng với Model 3 của Tesla.

Các hãng xe Đức chi hàng chục tỉ euro cho xe điện

Tháng 11-2017, hãng xe Volkswagen (Đức) thông báo sẽ chi 12 tỉ euro để cùng với các đối tác Trung Quốc sản xuất 40 dòng xe điện trong vòng tám năm tới. Volkswagen đang hoạt động tại Trung Quốc thông qua ba liên doanh với ba hãng xe Trung Quốc SAIC Motor, FAW Group và JAC Motors.

Volkswagen đặt mục tiêu doanh số xe điện 2-3 triệu chiếc vào năm 2025. Volkswagen cho biết đến năm 2030, tất cả các dòng xe của hãng này đều có phiên bản chạy bằng động cơ điện.

Thông báo của Volkswagen được đưa ra sau khi vào tháng 9-2017, Bộ Công nghiệp và Công nghệ thông tin Trung Quốc ra thời hạn đến năm 2019, các hãng xe trong nước bao gồm các liên doanh với các hãng xe nước ngoài phải sản xuất xe năng lượng mới (xe điện, xe plug-in hybrid) ở mức tối thiểu 10% tổng sản lượng xe hàng năm của họ. Con số này sẽ tăng lên 12% vào năm 2020. Volkswagen hiện đang bán 10 mẫu xe năng lượng mới trên thị trường Trung Quốc nhưng tất cả đều là xe nhập khẩu với doanh số còn hạn chế. Đến năm 2019, Volkswagen sẽ tung ra dòng xe điện I.D với tầm hoạt động 400-600 km cho mỗi lần sạc pin nhằm cạnh tranh với Model 3 của Tesla.

Hãng xe BMW (Đức) đang lên kế hoạch sản xuất xe điện hàng loạt. Giám đốc điều hành BMW Harald Krueger cho biết đến năm 2025, BMW sẽ giới thiệu ra thị trường 12 dòng xe chạy hoàn toàn bằng điện. Năm 2013, BMW ra mắt dòng xe điện đầu tiên của hãng này có tên gọi BMW i3 có tầm hoạt động 160 km. Tính đến tháng 12-2016, BMW i3 là dòng xe điện bán chạy đứng thứ ba thế giới với hơn 65.000 chiếc được bán kể từ khi nó được giới thiệu ra thị trường

Daimler, một hãng xe khác của Đức, cũng đang đầu tư 10 tỉ euro để phát triển xe điện và xe hybrid. Daimler đang lên kế hoạch tung ra thị trường dòng xe điện cao cấp Mercedes-Benz EQ vào năm 2019 với giá bán có thể lên tới 45.000 đô la/chiếc. Mercedes-Benz, công ty con của Daimler, dự định sản xuất ít nhất 50 dòng xe điện và hybrid vào năm 2022.

Tham vọng của các hãng xe Nhật

Tháng 12 năm ngoái, hãng xe lớn nhất Nhật Bản Toyota thông báo đến năm 2030 sẽ đầu tư 1.500 tỉ yen (13,3 tỉ đô la Mỹ) để phát triển và sản xuất pin xe điện đồng thời loại bỏ dần các dòng xe chỉ chạy bằng động cơ đốt trong vào năm 2025.

Phó chủ tịch Toyota Shigeki Terashi cho biết hãng sẽ giới thiệu hơn 10 dòng xe điện trên toàn cầu vào nửa đầu năm 2020. Theo kế hoạch, Toyota sẽ bán xe điện ở Trung Quốc trước, rồi mới bán lần lượt ở Nhật Bản, Ấn Độ, Mỹ và châu Âu. Ông Terashi nói: “Chúng tôi hy vọng sẽ trở thành hãng xe dẫn đầu thị trường ở mảng xe điện”

Ông cho biết đến năm 2025, tất cả các dòng xe của Toyota bán trên toàn cầu đều là xe điện, xe lai hybrid, plug-in hybrid, xe chạy pin nhiên liệu rắn hoặc xe truyền thống có phiên bản động cơ điện.

Tháng 9-2017, hãng xe Nissan (Nhật) chính thức ra mắt phiên bản nâng cấp của dòng xe điện Leaf nhằm cạnh tranh với xe điện Model 3 của hãng xe Tesla (Mỹ). Được trang bị pin 40 kwh, xe điện Leaf mới có tầm hoạt động 241 km cho mỗi lần sạc pin, dài hơn tầm hoạt động 170km của phiên bản xe điện Leaf tiền nhiệm. Xe điện Leaf mới có hình dáng thể thao và giá khởi điểm 3,15 triệu yen (khoảng 29.000 đô la).

Liên minh Nissan-Renault đang dẫn đầu thế giới về số xe điện lũy kế với 490.000 chiếc nhờ hai dòng xe điện bán chạy Leaf của Nissan và Zoe của Renault.

Cũng trong tháng 9-2017, Nissan và hai hãng xe Renault (Pháp) và Mitsubishi Motors (Nhật) tuyên bố hợp tác sẽ sản xuất 12 dòng xe điện vào năm 2022. Tháng 12-2017, Nissan và hãng xe Honda (Nhật) cho biết sẽ hợp tác sản xuất xe điện thế hệ mới chạy bằng pin nhiên liệu rắn có thể sạc đầy trong vài phút.

Kinh tế Sài Gòn

_________________

Đọc thêm:

Chạy đua tái chế pin xe điện bắt đầu nóng

Chủ Nhật,  19/11/2017

Các công ty tái chế trên toàn cầu đang ráo riết nâng cao quy trình chiết xuất những kim loại đắt giá như cobatl và lithium từ pin xe điện hết hạn sử dụng theo hướng rẻ và hiệu quả hơn để sẵn sàng đối phó với sự thiếu hụt của các vật liệu này khi ngành công nghiệp sản xuất xe điện cất cánh, theo Reuters.

Công nhân phân loại các viên pin lithium-ion trước khi tái chế chúng ở nhà máy của công ty tái chế Accurec ở Krefeld, Đức. Ảnh: Reuters

“Kho báu” từ pin xe điện phế thải

Ông Albrecht Melber, Giám đốc điều hành Công ty tái chế Accurec (Đức) cho biết: “Giá của hợp chất lithium carbonate và than chì tổng hợp hoặc tự nhiên đã tăng gấp đôi hoặc gấp ba trong ba đến bốn năm qua. Chúng trở thành các vật liệu có giá trị nhất bên cạnh cobalt trong các thành phấn cấu tạo pin xe điện. Do vậy, trong tương lai, những vật liệu có giá trị lớn có thể được tái chế”.

Số xe điện toàn cầu được dự báo sẽ vượt con số 14 triệu vào năm 2025 so với mức một triệu chiện nay. Điều này sẽ khiến sức tiêu thụ các vật liệu để sản xuất pin xe điện tăng vọt. Ngành công nghiệp xe điện toàn cầu sẽ phải cần thêm 30.000 tấn cobalt và 81.000 tấn lithium mỗi năm vào năm 2021.

Theo công ty nghiên cứu hàng hóa CRU (Anh), năm 2021, 11.600 tấn cobalt sẽ được cung cấp từ chiếc nguồn tái chế và đến năm 2026, con số này sẽ tăng lên 24.900 tấn, tương đương 17,9% nguồn cung cobalt của toàn thị trường.

Tại Trung Quốc, nơi doanh số xe điện vượt mốc một triệu đơn vị vào năm ngoái, các công ty tái chế đã sẵn sàng xử lý một núi pin xe điện phế thải.

Chính phủ Trung Quốc đặt mục tiêu số xe điện vào năm 2020 là hai triệu xe và năm năm sau đó, con số này sẽ tăng lên bảy triệu xe, tương đương 20% tổng sản lượng xe của nước này vào năm 2025. Sản lượng pin lithium-ion sử dụng cho xe điện tại Trung Quốc đang tăng vọt. Trong tám tháng đầu năm 2017, Trung Quốc sản xuất 6,7 tỉ viên pin lithium-ion, tăng 51% so với cùng kì năm ngoái.

Một bộ pin xe điện chứa hàng ngàn viên pin lithium-ion. Có rất nhiều loại pin lithium-ion bao gồm pin lithium cobalt oxide (LiCoO2), pin lithium iron phosphate (LiFePO4), pin lithium ion manganese oxide battery (LMO) hay pin lithium nickel manganese cobalt oxide (NMC)… Loại pin lithium-ion phổ biến nhất mà các hãng xe Trung Quốc đang sử dụng là LiFePO4.

Nhờ thị trường rộng lớn và các chính sách thúc đẩy phổ cập xe điện, Trung Quốc sẽ nhanh chóng vươn lên chiếm lĩnh vị trí độc tôn trong ngành công nghiệp sản xuất xe điện toàn cầu cũng như các ngành công nghiệp liên quan như sản xuất và tái chế pin xe điện.

Trung Quốc bắt đầu thúc đẩy sản xuất xe điện vào năm 2009. Những chiếc xe điện đầu tiên của nước này đang sắp hết hạn sử dụng và lượng pin lithium-ion phế thải từ chúng có thể lên đến 170.000 tấn vào năm 2018. Con số này sẽ tăng theo mạnh hơn nữa khi doanh số xe điện bùng nổ. Nguồn pin lithium-ion phế thải này mang lại cơ hội lớn cho ngành công nghiệp tái chế của Trung Quốc.

Trung tâm sáng tạo ô tô Trung Quốc (CAIC) ước tính thị trường tái chế pin lithium-ion ở Trung Quốc có thể đạt 4,7 tỉ đô la Mỹ vào năm 2023. Ông Wang Chuanfu, Chủ tịch hãng xe BYD, nhà sản xuất xe điện hàng đầu của Trung Quốc, mô tả các vật liệu như lithium, đồng và cobalt được chiết xuất từ pin lithium-ion là “những kho báu”.

Các công ty tái chế công nghệ cao ở Trung Quốc đã sẵn sàng khai thác các kho báu này, như Công ty Jiangxi Ganfeng Lithium. Giá cổ phiếu của Jiangxi Ganfeng Lithium trên sàn giao dịch chứng khoán Thâm Quyến đã tăng hơn 100% trong năm nay. GEM, một công ty tái chế tự quảng bá là “nhà khai mỏ đô thị”, đang vận hành một cơ sở tái chế pin xe điện tự động ở Thâm Quyến.

Chi phí tái chế tốn kém

Ông Larry Reaugh, Giám đốc điều hành Công ty tái chế kim loại American Manganese (Canada), cho biết một bộ pin điện lithium cobalt oxide (LiCoO2) cao cấp có trọng lượng 450 kg sẽ chứa các kim loại có trị giá 6.000 đô la Mỹ. Trong khi đó, bộ pin điện lithium nickel cobalt aluminum oxide (LiNiCoAlO2) cấp thấp sẽ có chứa các vật liệu có giá trị 1.700 đô la Mỹ.

Hầu hết xe điện ở Mỹ đều vận hàng bằng pin lithium nickel manganese cobalt oxide (LMC), với các thành phần nickel, manganese và cobalt ở điện cực âm và than chì ở điện cực dương.

Tìm cách khai thác đủ cobalt để đáp ứng nhu cầu của ngành công nghiệp xe điện là một mối lo thực sự vì hầu hết nguồn cung cobalt đều đến từ Cộng hòa dân chủ Congo, nơi tình hình chính trị còn bất ổn. Từ đầu năm đến nay, giá của cobalt đã tăng gấp đôi.

Nguồn cung lithium, chủ yếu đến từ các mỏ ở Chile, ít chịu áp lực hơn khi các hoạt động khai thác mới sắp được tiến hành ở Argentina và Úc.

Tuy nhiên, nguồn cung lithium này cũng sẽ phải xoay sở để bắt kịp với doanh số xe điện ngày càng tăng. Vì vậy, giá lithium đã tăng 30% lên mức kỷ lục 12.000 đô la Mỹ/tấn trong năm nay.

Ngoài ra, việc chiết xuất lithium từ pin xe điện đã qua sử dụng cũng là một thách thức. Hầu hết các công ty tái chế nung pin xe điện cũ ở nhiệt độ cao để thu hồi các kim loại. Quy trình này, còn được gọi là hỏa luyện kim (pyrometallurgy), chỉ giúp thu về cobalt và nickel. Tuy nhiên, quy trình thu hồi lithium ở pin xe điện cũ để có thể tái sử dụng là rất khó và tốn kém.

Ông Zhang Tianren, Chủ tịch Công ty sản xuất pin xe điện Tianneng Power (Trung Quốc) cho rằng hiệu quả thương mại của ngành tái chế pin xe điện còn phụ thuộc vào chi phí tái chế.

Ông Zhang cho biết một công ty tái chế nói với ông rằng giá trị các vật liệu được chiết xuất từ một tấn pin điện LiFePO4 chỉ là 8.110 nhân dân tệ, trong khi đó, chi phí tái chế có thể lên đến 8.540 nhân dân tệ.

Phát triển công nghệ mới

Một số công ty cho biết họ đã phát triển những công nghệ mới cho phép thu hồi lithium hiệu quả hơn một khi nguồn cung pin xe điện phế thải dồi dào và ổn định hơn.

Công ty tái chế vật liệu hàng đầu châu Âu Umicore (Bỉ) sử dụng kết hợp công nghệ hỏa luyện kim và công nghệ thủy luyện kim (hydrometallurgy) để thu hồi lithium và các kim loại hiếm khác từ pin xe điện đã hết hạn sử dụng. Umicore đang vận hành thử nghiệm một nhà máy tái chế với công suất 7.000 tấn có thể tái chế 35.000 pin xe điện phế thải mỗi năm.

Công ty tái chế Neometals (Úc) đang xây dựng một nhà máy ở thành phố Montreal (Canada) để thử nghiệm các quy trình tái chế pin xe điện. Công ty tái chế American Manganese tuyên bố có thể thu hồi 100% lithium cũng như  cobalt, nickel, manganese và nhôm từ pin xe điện bằng một công nghệ mới đang xin cấp bản quyền.

Công ty tái chế pin Retriev Technologies (Mỹ) đang tái chế pin lithium-ion ở một nhà máy ở tỉnh British Columbia, Canada để thu hồi cobalt, nickel và đồng. Từ năm 2012 đến cuối năm ngoái, công suất tái chế ở nhà máy này đã tăng gấp đôi lên mức khoảng 1.200 tấn pin lithium-ion mỗi năm. Công ty này cũng mở rộng một nhà máy tái chế pin lithium-ion ở bang Ohio, Mỹ cách đây hai năm.

Công ty Accurec hiện đang vận hành thử nghiệm nhà máy tái chế pin xe điện công suất 1.000 tấn mỗi năm ở thành phố Krefeld, Đức.

Cản trở lớn nhất mà các công ty tái chế đối mặt hiện nay là thiếu nguồn cung pin xe điện cũ để tái chế. Song, họ vẫn tin rằng nguồn cung pin xe điện phế thải và lợi nhuận béo bở trong việc “đào” các kim loại từ chúng cuối cùng rồi sẽ đến.

Các công ty tái chế chỉ có lợi nhuận khi họ có nguồn cung pin xe điện phế thải đủ lớn để tái chế. Todd Coy, Chủ tịch Công ty tái chế Retriev Technologies, cho biết để trang trải đủ cho chi phí đầu tư, công ty này cần tái chế 4.000 tấn pin điện phế thải mỗi năm, tức gấp ba lần sản lượng tái chế pin điện hiện nay của công ty.

Pin lithium-ion cho xe điện có tuổi thọ kéo dài từ 8-10 năm. Có nghĩa là phải mất gần 10 năm nữa, lượng pin xe điện phế thải mới tăng mạnh. Công ty Umicore kỳ vọng khối lượng pin xe điện hết hạn sử dụng sẽ tăng vượt qua mức 100.000 tấn mỗi năm trong một thập kỷ tới.

Kinh Tế Sài Gòn

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.