Báo hay cho người bận rộn

Cuộc đua nước rút vào công nghệ 5G

0

Kỹ thuật thông tin thế hệ thứ 5 có gì mới?

5G được trình bày tại MWC, hội chợ lớn nhất thế giới về dụng cụ điện tử di động, tại Barcelona, Tây Ban Nha, hồi cuối Tháng Hai vừa qua. (Hình: Miquel Benitez/Getty Images)

5G là hệ thống vô tuyến thế hệ thứ 5 của công nghệ thông tin, ứng dụng cho điện thoại, các máy điện toán di động, e-Pad, laptop,… và nhiều dụng cụ khác.

Từ khi cuộc cách mạng tin học bùng nổ vào cuối thế kỷ trước, trung bình cứ khoảng mỗi 10 năm lại có một khúc quanh mới với những tiến bộ quan trọng về kỹ thuật thông tin. Mặc dù người ta đã nói về 5G từ lâu, nhưng chỉ đến nay hệ thống này mới nhanh chóng có tiến bộ cụ thể và chắc chắn sẽ thành hiện thực trong tương lai gần.

Tiến bộ nhanh chóng trong công nghệ thông  tin phần lớn từ lãnh vực  điện thoại.

Năm 1876, chiếc điện thoại đầu tiên của Alexander Graham Bell sáng chế và thử nghiệm là dấu mốc quan trọng trong lịch sử thông tin liên lạc của nhân loại. Nhưng suốt nhiều năm, liên lạc điện thoại vẫn phải sử dụng đường dây. Đầu thế kỷ 20 và trong Thế Chiến I,  vô tuyến truyền thanh phát triển với sự ra đời của radio và người ta nghĩ tới điện thoại vô tuyến, tuy nhiên vẫn còn là điện thoại cố định.  Sau Thế Chiến II, nhiều quốc gia chạy đua tìm cách phát triển điện thoại di động có thể sử dụng ở nhiều nơi.

Đến 1973, John F. Mitchell và Martin Cooper của hãng Motorola  trình bày một chiếc điện thoại đầu tiên có thể mang đi được, tuy nhiên chưa hẳn là “cầm tay” vì nó nặng tới 4.4 pounds (2 kg). Năm 1979, Nippon Telegraph and Telephone thiết lập mạng lưới điện thoại di động thương mại  đầu tiên ở Nhật. Nordic Mobile Telephone năm 1981 khai trương hệ thống điện thoại di động cùng lúc ở bốn nước Bắc Âu: Đan Mạch, Phần Lan, Na Uy, Thụy Điển. Nhiều nước khác tiếp tục áp dụng và phát triển các kỹ thuật ấy trong nửa đầu thập niên 1980.

Điện thoại di động, mobile phone, còn gọi là “cell phone” ở Mỹ, vì mạng lưới hoạt động phân bổ thành những đơn vị địa dư gọi là “cell,” mỗi đơn vị được phủ sóng bởi ít nhất một trạm cố định chuyển tiếp tín hiệu vô tuyến. Qua từng cell như thế, máy điện thoại di động có thể nghe hoặc gọi liên tục nếu không đi ra ngoài vùng phủ sóng. Trong tiếng Việt đôi khi người ta còn gọi là điện thoại cầm tay, nhưng tên gọi này vô nghĩa và không diễn tả được đặc tính của điện thoại di động.

Chiếc điện thoại di động phát triển không ngừng theo hướng nhỏ gọn hơn và ngày càng được tích hợp nhiều chức năng hơn chứ không còn đơn thuần là nghe và gọi. Điên thoại thông minh (smartphone) là những điện thoại cung cấp nhiều khả năng điện toán khác nữa ngoài các dịch vụ nhắn tin, e-mail, chụp hình, video, trò chơi,…

Năm 1991, điện thoại di động bước qua một chuyển biến căn bản: phương pháp mã hóa tiếng nói được đổi từ kỹ thuật mô phỏng (analog) qua kỹ thuật số (digital). Người ta đặt tên cho chuyển biến này là 2G, thế hệ thứ hai của kỹ thuật thông tin, Nhìn ngược lại, những điện thoại di động trước đó cũng đã dùng tín hiệu vô tuyến nhưng bằng kỹ thuật mô phỏng được gọi là thuộc thế hệ thứ nhất 1G, và khi chưa dùng tín hiệu vô tuyến là 0G.

Thế hệ thứ 3 của công nghệ thông tin, 3G, khởi đầu năm 1998 là sự nâng cấp các hệ thống 2G và 2.5G cho phép truyền cả dữ liệu (điện) thoại và dữ liệu ngoài thoại. Nghĩa là cho cả điện thoại và các dụng cụ điện tử khác bao gồm Internet di động, Internet vô tuyến cố định, video và TV di động.

Từ 2008, là thế hệ thứ tư, 4G, được coi là chuẩn của công nghệ thông tin và tồn tại ngay cả khi sẽ có những thế hệ mới hơn. 4G có khả năng truyền tải dữ liệu trong điều kiện lý tưởng với tốc độ 1Gb/giây đến 1.5Gb/giây. Điện thoại di động trong mạng 4G có thể nhận dữ liệu với tốc độ 100Mb/giây khi di chuyển và tới 1Gb/giây khi đứng yên, cho phép người sử dụng có thể tải và truyền hình ảnh động với chất lượng cao. Mạng điện thoại 3G chỉ có tốc độ tải 384 Kb/giây và truyền dữ liệu 129 Kb/giây. (Kb=1 ngàn byte, Mb=1 triệu byte, Gb=1tỷ byte).

Thế hệ mạng di động 5G có tốc độ nhanh hơn 100 lần 4G. Với 5G, để truyền một video “8K” hay tải xuống một phim 3D chỉ mất 30 giây thay vì 6 phút theo 4G. Mạng 5G sẽ rút thời gian chết xuống gần như là số không khi chuyển tín hiệu giữa các thiết bị với các máy dịch vụ. Liên lạc hầu như hoàn toàn không có gián đoạn giữa trung tâm dữ liệu và những bộ phận tiếp nhận, giữa xe hơi tự hành với các xe khác. Thế Vận Hội mùa Đông 2018 là nơi đầu tiên dùng 5G và kỹ thuật thực tế ảo (virtual reality) đã được ứng dụng trong nhiều hoạt động từ lễ khai mạc, bế mạc cho đến các cuộc tranh tài thể thao trên băng tuyết.

5G được xem là chìa khóa để đi vào “Internet vạn vật,” IoT (Internet of Things), nghĩa là một tập hợp các thiết bị có khả năng kết nối với nhau, với Internet và với thế giới bên ngoài để thực hiện một mục đích nào đó. “Vật” (Things) theo nghĩa của IoT gồm tất cả vật thực trong thế giới thực cũng như vật ảo trong thế giới thông tin. Các chuyên gia dự đoán đến trước năm 2020 Internet vạn vật sẽ tập họp khoảng 30 tỷ vật thể như thế.

5G sẽ là cơ sở hạ tầng của xã hội tương lai trong mọi lãnh vực từ kinh tế, sản xuất, giao thông vận tải đến y khoa, quân sự, phục vụ cho những thành phố thông minh và sinh hoạt của các gia đình. Tuy nhiên đừng quá lạc quan là mọi chuyện đều sẽ  dễ dàng trôi chảy, vẫn còn rất nhiều trở ngại và khó khăn phiền phức. Chẳng hạn những điện thoại thông minh đang dùng hiện nay sẽ thành vô dụng, và cho đến bây giờ cũng chưa sản xuất điện thoại di động nào hợp với các tần số cực kỳ cao.

5G vận hành trong băng tần số cực kỳ cao (EHF), từ 30 đến 300 gigahertz, là những tần số cao nhất của sóng vô  tuyến điện (radio), có bước sóng từ 10 đến 1 millimetre. Trong phổ điện từ, trên EHF là bức xạ điện từ rồi đến tia hồng ngoại, dưới EHF là SHF, UHF,VHF, rồi đến các sóng điện ngắn, trung bình và dài. Chỉ mới mấy năm trước đây, người ta vẫn cho rằng không thể nào dùng những bước sóng cỡ millimetre trong kỹ thuật vô tuyến. Những vi sóng ấy đem đến vận tốc nhanh hơn và thêm băng thông nghĩa là dải tần rộng hơn.

Nhưng trở ngại quan trọng là những sóng điện từ này không thể xuyên qua tường, cửa sổ hay mái nhà, và yếu đi đáng kể khi truyền trên khoảng cách xa hay bị nước mưa hấp thụ. Như vậy các công ty truyền thông vô tuyến cần phải gắn hàng ngàn, có thể là hàng triệu, các bộ tiếp chuyển nhỏ trên đỉnh những trụ điện, bên cạnh và bên trong các tòa nhà, và thậm chí từng phòng. Do đó 5G sử dụng được ở những thành phố chứ không dùng được khi lái xe chạy đi xa. Vì vậy trên thực dụng 5G sẽ bổ túc cho 4G chứ chưa thể hoàn toàn thay thế, ít lắm cũng phải trong một thời gian nào đó.

Khó khăn lớn nữa là thiết lập một mạng lưới 5G rất tốn kém, phải trông nhờ đầu tư của các công ty, không thể hy vọng chính quyền nào tài trợ để trở thành một hệ thống tiện ích công cộng. Theo ước lượng phải tốn ít nhất $300 tỷ để toàn thể nước Mỹ được trang bị 5G.

Bốn công ty vô tuyến viễn thông lớn ở Mỹ – Verizon, AT&T, T-Mobile và Sprint – đang phát triển và thử nghiệm kỹ thuật 5G. Các hãng sản xuất linh kiện điện tử như Intel và Qualcomm đang chế tạo những bộ điều hành và máy vô tuyến có khả năng liên lạc trong hệ thống 5G. Các công ty kỹ nghệ điện tử Nokia, Ericsson, Huawei đang sản xuất trang bị thích hợp cho 5G.

Đại công ty điện thoại AT&T vừa cho biết đầu tiên sẽ cung cấp dịch vụ 5G ở ba thành phố Atlanta-Georgia, Dallas và Waco Texas trong một tương lai gần nhưng chưa được xác định rõ, có thể là ngay trong năm nay. Dự đoán đến năm 2020, các hệ thống 5G sẽ hoạt động ở nhiều nước trên thế giới.

Người Việt

______________

Đọc thêm:

Cuộc đua nước rút vào công nghệ 5G

Thứ Sáu,  13/4/2018 

Nhiều nước trên thế giới, trong đó có Hàn Quốc, Trung Quốc và Mỹ đang chạy nước rút cho một cuộc đua toàn cầu trong việc phát triển công nghệ di động 5G.

Cuộc triển lãm Di động Thế giới (MWC) luôn là sự kiện lớn, nơi người ta biết được những gì sẽ diễn ra trong thế giới di động không chỉ cho một năm mà cho cả thời gian sắp tới. Nếu tại Mobile World Congress 2017 công nghệ di động 5G mới lần đầu đẩy những điện thoại thông minh hay máy tính bảng xuống phía dưới thì MWC 2018, kết thúc vào đầu tháng 3-2018 tại Barcelona (Tây Ban Nha), đã dành sàn diễn quan trọng cho những dự án 5G đình đám. Nếu trong MWC 2017 người ta nói đến những giải pháp, những thử nghiệm thì tại Barcelona 2018 này các “ông lớn” trong ngành viễn thông đã chính thức công bố mảng thị trường 5G mà họ sẽ đặt chân tới, ngay trong năm nay, từ lĩnh vực thiết bị, modem, đài phát sóng đến những kế hoạch, tần số, và cả những dự án hợp tác. Có thể nói, MWC 2018 cho thấy một cuộc chạy đua 5G toàn diện, với sức mạnh tổng lực như Huawei, với tham vọng chiếm lĩnh thị trường như Sprint hay T-Mobile, với thiết bị phụ trợ như ZTE hay Samsung, và với bề dày công nghệ mạng như Intel hay Ericsson. Từ vài năm nay người ta đã luôn theo dõi những thành tựu từ công nghệ 5G bởi ai nấy cũng bắt đầu cảm nhận những thay đổi cuộc sống con người trong môi trường kết nối mọi thứ chung quanh với tốc độ cực nhanh. Trên thực tế 5G không chỉ là cuộc cách mạng cho điện thoại mà là con đường dẫn đến những công nghệ cao khác nhau.

Sự nhập cuộc của các đại công ty công nghệ

Intel cho biết họ đang làm việc với Dell, HP, Lenovo và Microsoft để mang công nghệ kết nối 5G vào các máy tính cá nhân sử dụng hệ điều hành Windows. Rob Topol, Tổng giám đốc 5G Advanced Technologies, cho biết việc kết nối 2 trong 1 mạng 5G vào các máy tính đòi hỏi phải tái thiết kế chức năng so với kỹ thuật hiện hữu, và giải pháp của họ là thương mại hóa loạt modem 5G Intel XMM 8000.

Intel đang đi những bước vững chắc trong dự án quan trọng này: Thiết kế thiết bị vào nửa cuối 2018, sản xuất vào đầu năm tới, và bán thiết bị cho người sử dụng kể từ cuối năm 2019. Topol nói: “Chúng tôi muốn bắt đầu bằng thử nghiệm với các tác nhân khác nhau và xem nên đặt antene vào đâu. Việc sử dụng modem khả dĩ hỗ trợ đường truyền với tốc độ lên đến 5Gb/giây đặt ra vấn đề phát nhiệt bên trong thiết bị”. Intel cũng cho biết đang hợp tác với công ty Spreadtrum để sản xuất điện thoại 5G, dự kiến ra mắt vào năm tới, với modem 5G Intel XMM 8000 và bộ vi xử lý Spreadtrum.

Với Huawei, công ty dẫn đầu về công nghệ 5G tại Trung Quốc người ta nhận ra ở đó một tham vọng cháy bỏng.

Huawei đã sản xuất thiết bị đầu cuối CPE (customer premises equipment) cho người sử dụng mạng theo tiêu chuẩn 3GPP 5G, và loại thiết bị có tên là Balong 5G01 đã được tung ra thị trường cho phép người dùng tải về dữ liệu với tốc độ lên đến 2,3Gb/giây ở tần số dưới 6GHz và độ dài sóng cấp milimet. Huawei trở thành công ty đầu tiên cung cấp giải pháp 5G từ đầu đến cuối, từ đài phát sóng đến các loại thiết bị hỗ trợ trung gian và trang bị cuối nơi thiết bị hoạt động. Công ty cho biết “Huawei tần thấp 5G CPE là một thiết bị gọn nhẹ thích hợp với cả hai thế hệ đường tuyền khác nhau, từ 4G đến 5G với tốc độ tải dữ liệu vượt quá 2Gb/giây, nghĩa là gấp 20 lần so với đường truyền 100Mb/giây qua cáp.” Trên thực tế, Huawei đang muốn tạo cho mình một hệ sinh thái 5G để khống chế thị trường, bắt đầu từ những thành phố lớn tại Trung Quốc.

Một công ty công nghệ khác của Trung Quốc là ZTE vốn đi tiên phong trong mạng 4G nay tiếp tục sự tham vọng đi đầu trong việc cung cấp mạng 5G cho các công ty viễn thông. Cùng lúc này ZTE cho biết sẽ cho ra đời các kiểu điện thoại 5G 1,2Gb/giây và máy tính bảng 5G vào cuối năm nay hay vào đầu năm 2019. Tham vọng của Huawei hay ZTE cũng chính là tham vọng của Trung Quốc nhằm làm chủ các ứng dụng công nghệ 5G, bắt đầu ngay tại quốc gia đông dân nhất thế giới này. Và để cho mọi việc được trọn vẹn, Huawei đang tìm sự hợp tác với công ty nắm chìa khóa 5G là Intel nhằm bảo đảm rằng mạng 5G cùng hệ sinh thái mà Huawei đang tạo lập có thể hoạt động qua lại được với những hệ thống mà Intel hay Ericsson đang triển khai tại châu Âu, Mỹ hay những quốc gia khác. Trong khi đó, Samsung, một đại công ty công nghệ của Hàn Quốc, đang nhắm đến tham gia thị phần 5G ngay trên đất Mỹ và cho biết đã dành được sự cho phép của Ủy ban Thông tin Liên bang FCC.

Ở đây Samsung nhắm đến cung cấp thiết bị hỗ trợ 5G FWA cùng thiết bị đầu cuối CPE.

Khởi động cuộc đua chiếm lĩnh thị trường

Tại Mỹ, theo sau những cuộc thử nghiệm thành công trong năm ngoái của Verizon với Ericsson và Intel, nay đến lượt các công ty mạng viễn thông công bố kế hoạch triển khai của mình và bắt đầu chiến dịch chiếm lĩnh thị trường. Sprint cho biết họ bắt đầu triển khai mạng 5G ngay trong tháng 4 năm nay tại sáu thành phố đầu tiên là Los Angeles, Washington DC, Atlanta, Chicago, Dallas và Houston. Để làm được việc này Sprint đã triển khai hàng ngàn trạm phát sóng radio cùng với những thiết bị thu phát sóng, với sự hợp tác của Ericsson, Nokia và Samsung. John Saw, Giám đốc công nghệ tại Sprint, cho biết họ chọn sáu thành phố đầu tiên này vì nơi đây có mật độ truyền tải cao và vì thế nhu cầu thay thế bằng 5G rất cấp bách. Ông nói: “Đây là một thị trường lớn. Các trạm MIMO của 5G cho phép truyền sóng gấp 10 lần so với những trạm LTE thông thường hiện nay”. Ông nói tiếp: “Chúng tôi đã ngồi lại với Nokia để xem nơi nào đang có nhu cầu nâng cấp sớm nhất. Và, chúng tôi sẽ liệt kê những thành phố khác trong những tháng tới”.

Cũng tại MWC năm nay, công ty viễn thông T-Mobile cho biết họ đã bắt đầu thiết lập hạ tầng 5G tại 30 thành phố tại Mỹ trong năm nay, và sang năm 2019 sẽ đưa 5G vào phục vụ tại Los Angeles, New York, Las Vegas và Dallas.

Giám đốc công nghệ Neville Ray và Chủ tịch T-Mobile khu vực Bắc Mỹ Chris Pearson kêu gọi sự hỗ trợ của Chính phủ Mỹ trong cả hai lĩnh vực quản lý hạ tầng và tần số cho phép. Cùng lúc này AT&T cho biết họ đang thiết lập hạ tầng và sẽ đưa 5G đến 12 thành phố tại Mỹ vào cuối năm. Vào năm ngoái, công ty viễn thông Verizon cho biết bắt đầu triển khai 11 mạng không dây 5G tại Mỹ , bắt đầu từ Ann Arbor ở bang Michigan vào đầu tháng 5 với Samsung và Cisco, và tiếp tục 10 mạng khác với Ericsson, Intel, LG, Nokia, và Qualcomm.

Chúng ta nhận ra trong các kế hoạch hợp tác này các công ty công nghệ đã nhắm đến tính tương hợp giữa các mạng và khả năng hoạt động qua lại giữa các hệ thống khác nhau, và đây sẽ là tiền đề rất tốt cho việc tạo dựng một hình thái công nghệ thống nhất trên toàn thế giới.

Intel cho biết đang hợp tác với NTT DoCoMo tại Nhật Bản để đưa công nghệ 5G vào Thế vận hội Tokyo 2020, bao gồm cả truyền hình trực tiếp sự kiện và trình chiếu video 360 độ trên màn hình 8K cùng việc hỗ trợ cho những ứng dụng thực tế ảo, các thiết bị bay mang camera HD, các bộ cảm biến thành phố thông minh, và lẽ dĩ nhiên sự kết nối tức thời cho những chiếc xe tự lái. Một kế hoạch triển khai tương tự cũng vừa âm thầm diễn ra tại Thế vận hội Mùa Đông Pyeongchang 2018 tại Hàn Quốc, theo đó công ty KT Corp đã sử dụng công nghệ của Intel Ericsson AB và Samsung Electronics cho mạng 5G để hỗ trợ cho các thiết bị bay và camera 360 độ quay phim trên không.

Tại Úc, theo sau những thử nghiệm thành công trong việc tích hợp mạng 4G và 5G bằng công nghệ Ericsson, Intel, và Qualcomm, mạng viễn thông Telstra cho biết họ đang triển khai lộ trình để đưa công nghệ 5G vào phục vụ từ cuối năm 2019. Giải thích kế hoạch thận trọng này, Giám đốc điều hành Andy Penn nói: “Tuy 5G sẽ được đưa vào phục vụ cuối năm 2019, nhưng không phải mọi người chuyển ngay sang 5G, nhiều người vẫn sử dụng 4G”.

Tăng tốc đầu tư 5G

Công nghệ 5G đang tạo nên một cuộc chuyển động trên toàn cầu. Điều này rất dễ hiểu bởi lợi nhuận từ việc đầu tư sẽ rất lớn, nhưng còn hơn thế nữa, các tập đoàn đang nhắm đến làm chủ các công nghệ cao do 5G mang lại cho dù nhiều công nghệ đó vẫn chưa hiện diện, chưa được đặt tên. Kết quả phân tích của Ericsson cho thấy giá trị thương mại của 5G sẽ lên đến 1.233 tỉ đô la Mỹ vào năm 2026. Giá trị này chia ra 20% cho các công ty công nghệ năng lượng, 19% cho những công ty chế tạo thiết bị, 13% cho các giải pháp an ninh mạng, 13% cho các ứng dụng chăm sóc sức khỏe, 10% cho các công ty truyền thông và giải trí cũng như cho các công ty công nghệ giao thông, 8% cho ngành sản xuất xe hơi chủ yếu là dòng xe tự lái, và 6% cho các dịch vụ tài chính.

5G sẽ là một trong các công nghệ lớn của quá trình số hóa nền kỹ nghệ và của việc tạo ra cũng như thúc đẩy ứng dụng kỹ thuật số vào nhiều lĩnh vực, từ trò chơi điện tử đến xe tự lái, phẫu thuật từ xa, và việc đưa thực tế tăng cường vào các công nghệ duy tu và sửa chữa. Giám đốc điều hành Ericsson, Börje Ekholm cho biết doanh thu 5G từ tự động hóa trong năm 2026 sẽ lên đến 101 tỉ đô la, và tiếp theo là dịch vụ tăng cường video với 96 tỉ đô la Mỹ. Chưa có những con số đầy đủ về tổng số tiền đã được rót cho việc phát triển công nghệ 5G, nhưng đầu tư thế giới vào công nghệ này đến năm 2020 được dự báo có thể lên đến 1.500 tỉ đô la.

Theo sự dự báo của công ty nghiên cứu thị trường IHS thì giá trị hàng hóa và dịch vụ 5G vào năm 2035 sẽ lên tới 12.000 tỉ đô la.

Trong những ngày này, Hàn Quốc, một quốc gia đã chuẩn bị cho 5G từ nhiều năm trước, đang hoàn thiện hệ thống Wi-Fi tự động chuyển đổi giữa 3G, 4G LTE và 5G, một việc làm rất thiết thực khi mà các thế hệ mạng này đang cùng tồn tại và phần lớn người tiêu dùng sẽ còn mất nhiều năm để thay mới thiết bị hợp chuẩn 5G. Điều này rất có ý nghĩa tại một nước mà các nhà phân tích dự báo thị trường dịch vụ 5G sẽ đạt 31 tỉ đô la Mỹ vào năm 2025. Trước thềm MWC 2018, Bộ Khoa học Công nghệ và Thông tin Hàn Quốc và ba nhà cung cấp mạng di động gồm SK Telecom Co., KT Corp. và LG Uplus Inc. đã lên kế hoạch đưa dịch vụ mạng 5G vào hoạt động trong năm 2019 và xây dựng cơ sở hạ tầng trên toàn quốc vào năm 2020. Điều này đòi hỏi một lượng vốn rất lớn mà riêng 2018 đã lên tới 9,36 tỉ đô la Mỹ.

Trung Quốc cũng là một nước quyết đầu tư lớn cho công nghệ 5G. Trong một vài bài viết, các tác giả cho rằng Trung Quốc sẽ dẫn dắt xu hướng phát triển mạng 5G. Điều này phải hiểu theo phương diện thị trường đông dân vì bản thân Trung Quốc phát triển 5G dựa vào công nghệ phương Tây, và sự nổi lên nhanh chóng của Huawei nhờ tạo nên hệ sinh thái ứng dụng 5G bên trong thị trường tương đối cô lập này. Một trong những tín hiệu mới nhất được phát đi từ Bộ Công nghiệp và Công nghệ Thông tin Trung Quốc (MIIT) vào ngày 23-11-2017 khi bộ này tuyên bố chính thức khởi động giai đoạn ba của chương trình nghiên cứu, phát triển và thử nghiệm công nghệ 5G, được kỳ vọng sẽ có thể thay thế mạng 4G hiện nay kể từ năm 2019. Trong một diễn biến gây chú ý khác, Đài truyền hình Trung ương Trung Quốc ngày 24-11-2017 đưa tin ba công ty viễn thông lớn nhất Trung Quốc là China Mobile, China Unicom và China Telecom đều dự định tung ra các phiên bản thương mại của mạng di động 5G vào năm 2018.

Vi Tính Sài Gòn

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.