Báo hay cho người bận rộn

Đặc khu kinh tế: ‘Chỉ chỉnh thời hạn thuê đất, chưa đủ’

0

Đặc khu kinh tế: ‘Chỉ chỉnh thời gian thuê đất, chưa đủ’

  • 7 tháng 6 2018Việt Nam, Phú Quốc, đặc khu kinh tếBản quyền hình ảnhHOANG DINH NAM
Image captionPhú Quốc liệu có thể trở thành một đặc khu kinh tế phát triển?

Ý kiến chuyên gia kinh tế rằng nếu chỉ giảm thời gian cho thuê đất xuống dưới mức 99 năm không đủ để Quốc Hội kỳ này thông qua luật về đặc khu kinh tế (ĐKKT).

Nhận định nói trên của tiến sỹ kinh tế Nguyễn Trí Hiếu từ Hà Nội, xuất phát từ tuyên bố của Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc bên lề Quốc Hội sáng cùng ngày.

Theo đó, phát biểu trước các phóng viên, ông Phúc nói: “Chúng tôi phải điều chỉnh thời gian thuê đất xuống một cách hợp lý, phù hợp với nguyện vọng chính đáng mà nhân dân đã phản ánh.”

Ông Phúc cũng nói dự án luật đặc khu kinh tế nhận được nhiều ý kiến của người dân, và “Tinh thần của một dân tộc yêu nước như vậy, chúng ta không lo mất nước.”

Theo tiến sỹ Hiếu “Nói 99 năm có thể về mặt tâm lý nghe nhẹ nhàng, như một món hàng 99 cent thay vì 1 đô la, nhưng kỳ thực đó là cả một thế kỷ, dài hơn cả một đời người. Đặc biệt nó còn liên quan đến nước ngoài.”

Việt Nam, đặc khu kinh tế
Bản quyền hình ảnhNGUYEN TRI HIEU
Image captionTS Kinh tế Nguyễn Trí Hiếu

“Một khi đối tác nước ngoài khi họ đã ký kết thực hiện dự án ở ĐKKT của ta thì họ ít nhất sẽ ở đó một thế kỷ, sau đó có thể gia hạn. Do đó tầm mức ảnh hưởng rất lớn lao. Vì thế, cần có sự nghiên cứu, giải trình trên tất cả mọi phương diện.”

“Việc giảm 99 năm xuống 75 năm hay 50 năm không quan trọng lắm. Tôi lấy ví dụ nếu thời hạn cho thuê đất là 50 năm, thì vẫn có thể gia hạn thêm 50 năm nữa. Điều cần bàn là nếu tổ chức một ĐKKT, dùng rất nhiều nguồn lực và điều kiện thuận lợi của quốc gia đổ vào đó thì kết quả sẽ như thế nào,” tiến sỹ Hiếu nói với BBC Bangkok qua điện thoại từ Hà Nội.

Trong bài viết về dự án ĐKKT của Việt Nam đăng trên The Strait Times ngày 6/6, tác giả Võ Trí Thành cũng không đưa yếu tố thời gian thuê đất vào ‘các vấn đề cần xem xét’ khi mở ĐKKT.

Theo phân tích của ông Thành, có “ba vấn đề quan trọng nhất cần xem xét khi phát triển một ĐKKT”, bao gồm “sự cởi mở, cơ cấu thể chế và các ưu đãi được thiết kế cho các đơn vị kinh tế đặc biệt này.”

Bài viết cũng đề cập đến việc Trung Quốc, một nước được coi là thành công nhất trong việc vận hành các ĐKKT, cũng ‘không thành công trong mọi dự án’.

Tác giả bài báo cho rằng có nhiều yếu tố làm nên thành công của các ĐKKT, nhưng quan trọng nhất là nguồn lực con người.

‘Chính phủ cần giải trình chi tiết’

Chuyên gia Phạm Chi Lan bình luận Dự luật Đặc khu ở Việt Nam và thời hạn 99 năm thuê đất

Tiến sỹ kinh tế Nguyễn Trí Hiếu nói điều quan trọng là chính phủ Việt Nam cần có một giải trình chi tiết hơn, sâu sát hơn về vấn đề ĐKKT.

Tiến sỹ Hiếu lý giải rằng dù có nhiều mô hình ĐKKT thành công trên thế giới, nhưng mô hình nào cũng có mặt lợi, mặt hại và “ĐKKT không chỉ đơn thuần liên quan đến kinh tế, kinh doanh, xuất nhập khẩu, mà còn đến chính trị, an ninh quốc gia, quốc phòng, giáo dục, y tế và mọi lĩnh vực khác của 99 triệu người dân Việt Nam.”

“Điều tích cực là Việt Nam cũng đang có kế hoạch xây dựng ba ĐKKT trong điều kiện chúng ta đang cần đầu tư nước ngoài, phát triển xuất khẩu và hội nhập quốc tế. Nhưng cần giải trình rõ ràng mặt lợi, mặt hại. Các phân tích đó không chỉ trình đại biểu Quốc Hội mà còn cần gửi đến mọi người dân Việt Nam để họ có cơ hội tìm hiểu, nghiên cứu để đóng góp ý kiến gửi đến các ĐBQH. Cuối cùng, đại biểu Quốc Hội sẽ dùng quyền phán quyết của mình để quyết định.”

“Cần làm rõ tác động của nó đến chính trị, an ninh quốc phòng, người lao động…, cũng như sự lan tỏa ảnh hưởng đến các vùng xung quanh như thế nào? Có thể lấy một mô hình ĐKKT rồi phân tích nó trong bối cảnh, điều kiện của Việt Nam tại thời điểm này.”

Việt Nam, Quốc hội

‘Không áp dụng máy móc ĐKKT TQ’

Về ý kiến học theo mô hình ĐKKT tại Thẩm Quyến, Trung Quốc, ông Trí Hiếu thừa nhận đây là mô hình thành công, đáng học hỏi với “Thẩm Quyến trở thành trung tâm thương mại lớn của Trung Quốc và thế giới” sau 50 năm vận hành ĐKKT.

Nhưng ông Hiếu nói cần lưu ý Việt Nam hoàn toàn khác Trung Quốc về mọi mặt, đặc biệt về con người, năng lực, bối cảnh chính trị. Hơn thế, ĐKKT tại Thẩm Quyến được xây dựng cách đây 50, lúc đó hoàn cảnh kinh tế và môi trường kinh doanh trên thế giới khác bây giờ.

Tiến sỹ Lê Đăng Doanh nêu kiến nghị với Quốc hội Việt Nam liên quan Dự luật với ba Đặc khu

“Cách đây 50 năm, Trung Quốc vẫn được coi là bị cô lập bởi thế giới Tây phương. Do đó ĐKKT như thế mang lại hiệu ứng là đầu tư nước ngoài vào Trung Quốc, với những lợi thế đặc biệt dành cho các nhà đầu tư kinh tế vào khu vực này.”

“Ngày hôm nay, Việt Nam đã hội nhập rất mạnh và rất sâu vào nền kinh tế toàn cầu. Việc mời gọi một nhà đầu tư nước ngoài vào một ĐKKT nào đó và cung cấp cho họ những lợi thế, ưu đãi, có lẽ không còn sức mạnh như ngày xưa nữa. Các nhà đầu tư nước ngoài có lẽ sẽ đầu tư rất lớn vào các thành phố lớn của Việt Nam như Long Thành, Bình Dương, v.v… Nên những ĐKKT phải mang một ‎ý nghĩa khác, chứ không phải chỉ là đưa ra những lợi ích đặc biệt cho nhà đầu tư.”

“Tôi đồng ý lấy mô hình nào đó, xem xét, điều chỉnh để phù hợp với bối cảnh và điều kiện Việt Nam để xây dựng một ĐKKT dựa trên cơ sở đó thì cần thiết. Còn áp dụng máy móc thì có lẽ chúng ta cần phải xem xét lại.”

‘Bấm nút thông qua là vội vàng’

Khi được hỏi nếu được lựa chọn ‘bấm nút’ thông không luật về ĐKKT hay không, chuyên gia kinh tế nói:

“Nếu tôi phải quyết định tại thời điểm này thì tôi không bấm nút. Như tôi đã nói, chính phủ cần phải có giải trình chi tiết về mô hình ĐKKT của Việt Nam dựa trên điều kiện của Việt Nam tại thời điểm này.”

Về phản ứng của dư luận xoanh quay ảnh hưởng của Trung Quốc và thời hạn thuê đất, ông Hiếu cho rằng đó là điều hiển nhiên, và đồng tình với một cuộc trưng cầu dân ý.

Tiến sỹ Vũ Quang Việt từ Mỹ bình luận dự luật Đặc khu kinh tế mà Quốc hội VN đang xem xét.

Trong trường hợp Quốc Hội bấm nút thông qua, ông Hiếu cho rằng như vậy là ‘vội vàng’.

“Tại thời điểm này chúng ta đứng trước một tương lai xa cả trăm năm, có lẽ chưa thể phán đoán rõ ràng mở ra ba ĐKKT là lợi hay hại cho vận mệnh dân tộc như lo ngại của dư luận. Nhưng nếu quyết định vội vã thì chúng ta chỉ có lợi nếu chúng ta ăn may, nhưng không may thì nó trở thành thiệt hại cho đất nước.”

“Như tôi làm trong ngành ngân hàng, đứng trước một quyết định quan trọng như thế thì phải đo lường rủi ro, không thể dựa vào ăn may, để có biện pháp ngăn chặn, kiểm soát rủi ro, từ đó kiểm soát được thiệt hại.”

“Đến giờ phút này, tôi không biết Quốc Hội đã có những cơ chế kiểm soát rủi ro như thế nào nhưng với những thông tin hiện tại mà tôi có thì tôi chưa thể biểu quyết được vào thời điểm này,” tiến sỹ Nguyễn Trí Hiếu nói.

BBC

______________

Đọc thêm:

Luật đặc khu chia rẽ quan hệ Việt-Trung?


Quang cảnh đảo Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, nơi có một trong 3 đặc khu kinh tế của Việt Nam sẽ được thành lập.
Quang cảnh đảo Vân Đồn, tỉnh Quảng Ninh, nơi có một trong 3 đặc khu kinh tế của Việt Nam sẽ được thành lập.

Chính phủ xoa dịu quan ngại của người dân về chủ quyền lãnh thổ từ đặc khu kinh tế

Trong bối cảnh chính phủ Việt Nam vấp phải làn sóng phản ứng dữ dội từ người dân về dự luật Đặc khu Kinh tế, một bộ trưởng nói dự luật này không nói đến Trung Quốc và cáo buộc một số người tìm cách “chia rẽ” quan hệ Việt-Trung.

“Trong dự thảo không có một chữ nào về Trung Quốc hết,” Bộ trưởng Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) Nguyễn Chí Dũng nói với các phóng viên báo chí bên hành lang Quốc hội hôm 6/6.

Luật Đơn vị Hành chính-Kinh tế Đặc khu đặc biệt Vân Đồn, Bắc Vân Phong, Phú Quốc đang được quốc hội thảo luận từ hôm 13/5 và kể từ đó hàng nghìn người sử dụng mạng xã hội đã phản ứng dữ dội với những dòng trạng thái phản đối dự luật này. Rất nhiều người đã lo sợ rằng điều này sẽ giúp Trung Quốc xâm chiếm lãnh thổ Việt Nam. Họ đăng những hình ảnh của bản thân cầm các tấm biển với dòng chữ: “Tôi phản đối cho Trung Quốc thuê đất ở Đặc khu Kinh tế Việt Nam.”

Trả lời phóng viên bên lề kỳ họp Quốc hội về “việc dư luận phản ứng với việc thành lập đặc khu, trong đó có yếu tố ảnh hưởng của Trung Quốc đối với Đặc khu Vân Đồn” Bộ trưởng KH&ĐT cho rằng “họ cố tình hiểu theo hướng đó và đẩy vấn đề lên” nhằm “chia rẽ quan hệ ta với Trung Quốc.”

Mặc dù theo lời ông Dũng, dự luật này không nói đến Trung Quốc nhưng một cựu Đại biểu Quốc hội và một blogger đã chỉ ra ‘yếu tố’ Trung Quốc trong đó.

Đó chính là mục 4 của điều 54 thuộc dự luật đặc khu trong đó viết: “Công dân của nước láng giềng có chung đường biên giới với Việt Nam tại tỉnh Quảng Ninh sử dụng giấy thông hành hợp lệ nhập cảnh vào đặc khu Vân Đồn với mục đích du lịch được miễn thị thực với thời hạn xác định.”

“Về mặt địa lý, tỉnh Quảng Ninh nằm ở biên giới phía Đông Bắc của Việt Nam và chỉ có duy nhất tiếp giáp với Trung Quốc ở phía Bắc và phía Đông giáp với một tỉnh Bắc bộ,” theo blogger Nguyễn Chí Tuyến. “Một vị trí địa lý rõ ràng rành mạch như thế mà người ta lại dùng câu chữ – tôi gọi là xảo thuật ngôn từ. Không thấy có chữ Trung Quốc nhưng ai cũng hiểu ngoài nước Trung Quốc ra thì còn nước nào nữa tiếp giáp với Việt Nam tại tỉnh Quảng Ninh.”

Đặc khu Kinh tế (ĐKKT) Vân Đồn nằm ở tỉnh Quảng Ninh, phía bắc của Việt Nam.

Cựu đại biểu Quốc hội Nguyễn Minh Thuyết cũng chỉ ra ‘xảo thuật ngôn từ’ này và cho rằng ông Dũng – “một chính khách ở tầm bộ trưởng thì không nên giải thích kiểu ‘bịt mắt trẻ con’ như thế.”

“Ông Nguyễn Chí Dũng, ở cương vị của ông – nhất là người soạn luật – thì ông thừa hiểu câu chuyện sẽ dẫn đến đâu và đặc biệt trong luật nói đến nước láng giềng (tiếp giáp) ở Quảng Ninh, thì đó là ai, không lẽ nước láng giềng ở đây là Mỹ,” theo ông Thuyết.

“Không chỉ là thuê đất”

Với mục đích làm xoa dịu những lo ngại của người dân, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc hôm 6/6 tuyên bố chính phủ sẽ điều chỉnh khung thời gian cho thuê đất 99 năm trong các đặc khu kinh tế và một ủy viên Thường trực Ủy ban Pháp luật của Quốc hội nói với Dân Trí rằng họ “thống nhất xóa bỏ quy định cho thuê đất tại đặc khu với thời hạn cao nhất tới 99 năm, chỉ duy trì mức 70 năm như Luật Đất đai hiện hành.”

Tuy nhiên, những gì người dân lo lắng không chỉ là thời hạn thuê đất mà là những ưu đãi trong luật cho các nhà đầu tư ở ĐKKT và họ cho rằng điều này sẽ ảnh hưởng đến an ninh và chủ quyền quốc gia.

Ông Thuyết, người từng có thời gian làm việc trong Quốc hội Việt Nam, cho rằng: “Ở đây không chỉ là chuyện chiếm hữu đất đai mà còn là chuyện liên quan đến an ninh quốc phòng, chủ quyền quốc gia.”

Cựu ĐBQH này lo lắng về dự luật khi “tiềm ẩn” những quy định như “cho kinh doanh, sản xuất quân trang quân dụng vũ khí” và “những tiền chất nổ ở các đặc khu như thế.

Blogger Nguyễn Chí Tuyến, một người đấu tranh dân chủ ở Hà Nội, cũng cho biết trong dự luật có những ưu đãi về mặt an ninh quốc phòng mà mọi người cần ‘lưu tâm.’

“Họ nói là được kinh doanh và sản xuất ra các loại vũ khí và liên quan đến các mặt hàng quốc phòng,” theo anh Tuyến. “Thì người ta có thể sẵn sàng tập kết rất nhiều những loại vũ khí vào bất kỳ 3 địa điểm ở vị trí đắc địa như thế thì người ta có thể khống chế hoàn toàn cả đất nước trong vòng nháy mắt.”

Những xung đột giữa Việt Nam và Trung Quốc trong lịch sử, đặc biệt kể từ cuộc chiến tranh biên giới 1979 và gần đây là những hoạt động lấn chiếm biển Đông cũng như gây sức ép đối với chính phủ Hà Nội phải ngừng các hoạt động khoan thăm dò dầu khí trong vùng đặc quyền kinh tế của Việt Nam, đã khiến người dân lo ngại nếu như Trung Quốc có thể thuê đất và đầu tư trong các đặc khu kinh tế.

Việc Trung Quốc đặt giàn khoan Hải Dương 981 ở khu vực đặc quyền kinh tế của Việt Nam năm 2014 đã làm dấy lên những cuộc biểu tình trong nước và từ đó chính phủ Hà Nội đã nhiều lần đàn áp và ngăn chặn các cuộc biểu tình chống Trung Quốc của người dân.

Cuối tháng trước, Bộ Ngoại giao Việt Nam đã phải lên tiếng phản đối các hoạt động của Trung Quốc và cho rằng đó là “sự xâm phạm nghiêm trọng chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam.”

“Chúng ta ở gần Trung Quốc thì chúng ta cũng biết rồi. Họ đã từng làm những gì, họ đang làm gì và có thể nói hiện nay họ đang chiếm các đảo của Việt Nam, đang đe dọa đến an ninh hàng hải cũng như đe dọa đến chủ quyền lãnh thổ của Việt Nam,” theo ông Thuyết. “Không thể nào mà tạo một điều kiện cho họ xây dựng một đội quân ngầm ngay trên đất nước mình được.”

Quốc hội Việt Nam sẽ biểu quyết thông qua dự luật này vào ngày 15/6.

VOA

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.