Báo hay cho người bận rộn

Hục hặc nội bộ khiến Mỹ mất ưu thế trước Trung Quốc

0

Hục hặc nội bộ khiến Mỹ mất ưu thế trước Trung Quốc

Thứ Tư,  23/5/2018
Từ trái sang phải: Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin, Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross, Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer và Giám đốc Hội đồng thương mại quốc gia Nhà Trắng Peter Navarro. Ảnh: Weeky Standard

Các tranh cãi không dứt và các cuộc tranh giành sự ảnh hưởng trong nội bộ đội ngũ cố vấn thương mại đã tước mất một thắng lợi nhanh chóng của Tổng thống Mỹ Donald Trump trong chính sách thương mại đối với Trung Quốc, theo tờ The New York Times.

Đội ngũ của Trump chia rẽ sâu sắc

Sự chia rẽ sâu sắc trong nội bộ đội ngũ của Trump thể hiện qua cách mà họ đánh giá tuyên bố chung được đưa ra sau cuộc đàm phán thương mại Mỹ-Trung ở Washington vào tuần trước cũng như cách mà họ đặt ra những tầm nhìn trái ngược về giai đoạn đàm phán sắp tới giữa Washington và Bắc Kinh.

Bộ trưởng Tài chính Mỹ Steven Mnuchin nói vào hôm 20-5 rằng, Mỹ sẽ tạm hoãn kế hoạch áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc và tạm ngưng phát động chiến tranh thương mại với nước này. Song chỉ vài giờ sau đó, Đại diện Thương mại Mỹ Robert Lighthizer cảnh báo Trung Quốc rằng chính quyền Trump có thể áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc.

Hôm 18-5, Giám đốc hội đồng kinh tế quốc gia Mỹ Larry Kudlow nói rằng Trung Quốc đề nghị giảm 200 tỉ đô la Mỹ thặng dư thương mại với Mỹ, để rồi hai ngày sau đó, ông nói rằng đó chỉ là con số phỏng đoán và hai nước chưa bao giờ kỳ vọng sẽ đạt được thỏa thuận đó mà chỉ đưa ra tuyên bố chung cho các bước đi tiếp theo.

Đó là một kết cục rối rắm sau một quá trình đàm phán hỗn loạn, cho thấy đội ngũ cố vấn thương mại của Trump chia rẽ sâu sắc vì những xung đột về chiến thuật và chính sách giữa lúc họ đang làm việc cho một vị tổng thống hăm hở tìm kiếm một chiến thắng thương mại trước Trung Quốc nhưng bị giằng xé bởi mong muốn có cuộc gặp thượng đỉnh suôn sẻ vào tháng sau với nhà lãnh đạo Triều Kim Jong-un, người mà Trung Quốc có sức ảnh hưởng lớn.

Giờ đây, tương lai của các cuộc đàm phán được trao cho Bộ trưởng Thương mại Mỹ Wilbur Ross, 80 tuổi, người sẽ đến Bắc Kinh trong những ngày tới để thảo luận cụ thể các cam kết mờ nhạt của Trung Quốc trong tuyên bố chung Mỹ-Trung vào cuối tuần trước.

Hôm 21-5, Trump làm ra vẻ hài lòng với kết quả đàm phán khi nhấn mạnh đến cam kết của Trung Quốc về việc tăng mua hàng hóa nông nghiệp Mỹ. Thái độ đó khác xa với giọng điệu không khoan nhượng của Trump trước khi phái đoàn đàm phán Trung Quốc do Phó Thủ tướng Lưu Hạc dẫn đầu đến Washington.

Tuần trước, Trump viết trên Twitter với nội dung “Mỹ có rất ít để cho đi vì Mỹ đã cho rất nhiều trong những năm qua. Trung Quốc có nhiều thứ để cho!”

Thực ra, Trung Quốc nắm rất rõ những chia rẽ bên trong đội ngũ cố vấn thương mại của Trump và đã tìm cách khai thác chúng. Trung Quốc biết rằng, đội ngũ này bị chia thành hai phe với một bên là những người chỉ trích Trung Quốc như Lighthizer và Giám đốc Hội đồng thương mại quốc gia Nhà Trắng Peter Navarro và một bên là những người ủng hộ tự do thương mại mà Trung Quốc thấy dễ đồng cảm hơn bao gồm ông Mnuchin, Bộ trưởng Thương mại Ross, Giám đốc hội đồng kinh tế quốc gia Kudlow.

Sự bất đồng giữa hai nhóm này xoay quanh việc liệu Mỹ nên tìm cách đạt được một thỏa thuận ngắn hạn với Trung Quốc có lợi cho một số ngành sản xuất của Mỹ và tránh một cuộc chiến tranh thương mại hay hay liệu họ nên thúc ép Trung Quốc tiến hành những thay đổi cơ bản hơn đối với nền kinh tế. Những người phe của ông Mnuchin thích hướng đi thứ nhất, trong khi đó, nhóm của ông Lighthizer ủng hộ hướng đi thứ hai.

Trung Quốc hoang mang

Trong nhiều tháng, Trung Quốc đã gầy dựng quan hệ với Mnuchin để thiết kế ông đóng vai trò như là người đối thoại chính đại diện cho Mỹ. Thực tế, Mnuchin đã đảm nhận vai trò khi ông được Trump chỉ định làm người dẫn đầu phái đoàn Mỹ đến Bắc Kinh để đàm phán thương mại vào đầu tháng 5.

Trong chuyến đi đó, Mnuchin đã gặp riêng với ông Lưu Hạc mà không có sự góp mặt của Navarro hay bất kỳ thành viên nào khác của phái đoàn Mỹ. Sau đó, Mnuchin và Navarro đã có cuộc cãi vã kịch liệt, một biểu hiện rõ ràng cho phía Trung Quốc thấy được sự bất đồng ý kiến sâu sắc giữa họ.

Các cuộc đàm phán vòng hai dự kiến kết thúc vào ngày 18-5 nhưng cả hai bên đã tranh cãi đến tận đêm về câu từ cho tuyên bố chung, khiến các cuộc thảo luận kéo dài đến sáng hôm sau. Kết quả là hai bên đưa ra tuyên bố chung với các cam kết mờ nhạt và thiếu số liệu từ phía Trung Quốc.

Trả lời báo chí sau khi ra tuyên bố chung, cả ông Mnuchin, Kudlow lẫn Ross đều cố gắng mô tả tuyên bố chung một cách tích cực.

Nhưng, không phải ai cũng hài lòng.

Ông Lighthizer đã ra một tuyên bố mà nhiều người ở Washington nhìn nhận như là một lời chỉ trích nhằm vào sự lựa chọn ưu tiên giảm thâm hụt thương mại với Trung Quốc của Mnuchin.

Yêu cầu Trung Quốc mở rộng thị trường thêm cho hàng hóa xuất khẩu Mỹ là quan trọng nhưng các vấn đề quan trọng hơn nhiều là giải quyết giải quyết tình trạng Trung Quốc bắt buộc các công ty Mỹ chuyển giao công nghệ cho các đối tác liên doanh Trung Quốc và vấn đề Trung Quốc ăn cắp bí mật thương mại qua mạng”, tuyên bố của ông Lighthizer nêu rõ.

Những người chỉ trích nói rằng Trump có nguy cơ làm hỏng một chính sách thương mại vốn đã đặt Trung Quốc vào thế phải chống trả lần đầu tiên trong nhiều thập kỷ.

“Điều hoàn toàn gây ngạc nhiên là cái cách mà chúng ta nhận lấy thất bại khi đang cận kề chiến thắng. Trung Quốc vẫn đang trong cuộc chiến thương mại với nhưng rốt cục, chúng ta đã đơn phương kêu gọi đình chiến”, Stephen K. Bannon, cựu chiến lược gia trưởng của Trump, nói.

Song sau cuộc đàm phán ở Washinhton, Trung Quốc dường như cũng đang hoang mang trước sự chia rẽ bên trong đội ngũ cố vấn thương mại Mỹ của Trump. Theo các nguồn tin từ phía Trung Quốc, cho dù họ có thể đạt được những nhượng bộ từ Mnuchin về kế hoạch áp thuế, họ không chắc rằng các lời hứa này có được giữ vững hay không. Và hiện tại, ông Ross, chứ không phải Mnuchin mới là người đàm phán chính của Mỹ khi cả hai bên tiếp tục thảo luận để hướng đến một thỏa thuận cụ thể hơn.

Kinh Tế Sài Gòn

_____________

Đọc thêm:

Ai đang thắng thế trong cuộc chiến thương mại?

Thứ Ba,  22/5/2018

Dù tuyên bố chung Mỹ-Trung sau cuộc đàm phán thương mại vòng hai có vẻ như cho thấy Trung Quốc đang “xuống nước” nhưng nếu phân tích kỹ, Bắc Kinh đang thắng trong cuộc chiến thương mại với Mỹ, theo tờ The Washington Post.

Dù đã qua hai vòng đàm phán nhưng cuộc chiến thương mại Mỹ-Trung vẫn chưa giảm sức nóng. Ảnh: Asicentral.

Các cam kết mờ nhạt

Kết thúc hai ngày đàm phán giải quyết các tranh chấp thương mại ở Washington, hôm 19-5, Mỹ và Trung Quốc ra tuyên bố chung, trong đó,  Trung Quốc nhất trí “giảm đáng kể” mức thâm hụt thương mại kỷ lục 375 tỉ đô la Mỹ của Mỹ với Trung Quốc vào năm ngoái, song các chi tiết về các biện pháp thực hiện sẽ được đàm phán sau. Đó là một cam kết rất mờ nhạt so với yêu cầu của Mỹ đặt ra trên bàn đàm phán. Rốt cục, Trung Quốc đã cự tuyệt đưa ra một con số cụ thể trong tuyên bố chung.

Hôm 18-5, Giám đốc Hội đồng kinh tế quốc gia Mỹ Larry Kudlow nói với cánh báo chí rằng phái đoàn thương mại của Trung Quốc đã nhất trí giảm thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc ít nhất 200 tỉ đô la Mỹ/năm nhưng Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhanh chóng bác bỏ sau đó. Đây dường như là một chiến thắng của Trung Quốc.

Một trong những yêu cầu của Mỹ khi đến với cuộc đàm phán với phái đoàn Trung Quốc do Phó Thủ tướng Lưu Hạc dẫn đầu là thúc ép Trung Quốc chấm dứt nạn ăn cắp bản quyền sở hữu trí tuệ của các công ty Mỹ mà chính quyền Tổng thống Donald Trump nói rằng đã diễn ra nhiều năm trời và gây thiệt hại cho nền kinh tế Mỹ 225-600 tỉ đô la Mỹ mỗi năm. Trump muốn Trung Quốc phải dừng các hành động ăn cắp các công nghệ và bí mật thương mại của Mỹ.

Tuy nhiên, tuyên bố chung cũng chỉ đề cập đến vấn đề này một cách mờ nhạt và ngắn gọn khi cho biết cả hai bên “hết sức coi trọng bảo vệ tài sản sở hữu trí tuệ và nhất trí củng cố hợp tác”, một ngôn ngữ nặng tính ngoại giao. Tuyên bố chung cũng nói rằng Trung Quốc cam kết “thúc đẩy các sửa đổi liên quan” trong luật bản quyền sáng chế, do vậy, Mỹ phải chờ xem liệu Trung Quốc có tiến hành các sửa đổi nào hay không.

Tuyên bố chung không hề nhắc đến việc Mỹ yêu cầu Trung Quốc chấm dứt chương trình trợ cấp cho các ngành công nghệ cao có tên gọi Made in China 2025. Mỹ chắc chắn khó có khả năng buộc Trung Quốc thay đổi kế hoạch này.

Trung Quốc chiếm ưu thế trên nhiều phương diện

Tất cả những điều trên cho thấy Trung Quốc dường như đang thắng thế trên nhiều phương diện vì chỉ đưa ra các cam kết không gây mấy mát nhiều cho nước này.

Thứ nhất, “các nhượng bộ” của Trung Quốc là những vấn đề mà Trung Quốc sớm muộn gì cũng thực hiện. Trung Quốc là một trong nước có nền kinh tế và tầng lớp trung lưu tăng nhanh nhất thế giới. Các nhà máy và các thành phố Trung Quốc cần tiêu thụ nhiều năng lượng và người dân Trung Quốc muốn tiêu thụ nhiều thịt hơn. Do vậy, không có gì ngạc nhiên khi nước này cam kết trong tuyên bố chung rằng sẽ tăng mua các sản phẩm nông nghiệp và năng lượng Mỹ.

Chính quyền Tổng thống Trump cố gắng mô tả cam kết này như là một thắng lợi vì Mỹ sẽ bán được nhiều hàng hóa hơn cho Trung Quốc nhưng thực tế là dù cho Trung Quốc không cam kết như vậy, thì gần như chắc chắn, Trung Quốc vẫn sẽ mua nhiều hơn các sản phẩm nông nghiệp và năng lượng của Mỹ.

Brad Setser, một học giả nghiên cứu Trung Quốc ở Hội đồng quan hệ đối ngoại (CFR) ở New York (Mỹ), cho rằng những gì Trump nhận đươc từ Trung Quốc là “một dạng thỏa thuận mà Trung Quốc sẽ đề xuất với bất kỳ tổng thống Mỹ nào. Trung Quốc phải nhập khẩu một khối lượng năng lượng chắc chắn …. và cũng cần nhập khẩu thức ăn gia súc và thịt để đáp ứng nhu cầu trong nước”.

Theo số liệu của chính phủ Mỹ, năm ngoái, Trung Quốc mua các sản phẩm nông nghiệp và dầu khí của Mỹ với giá trị lần lượt 20 tỉ đô la Mỹ và 7 tỉ đô la Mỹ. Dù Trung Quốc tăng mua gấp đôi hoặc gấp ba các sản phẩm này, giá trị tăng thêm sẽ không giúp đạt được mục tiêu giảm 200 tỉ đô la thâm hụt thương mại của Mỹ với Trung Quốc.

Thứ hai, Trung Quốc đạt được mục tiêu tháo gỡ nguy cơ một cuộc chiến tranh thương mại toàn diện với Mỹ.

Hôm 20-5, Bộ trưởng Tài chính Steven Mnuchin nói rằng Nhà Trắng sẽ tạm thời gác lại chiến tranh thương mại và hoãn các kế hoạch áp thuế đối với hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc trong khi cả hai nước thảo luận các chi tiết của một thỏa thuận nhằm giảm mức thâm hụt thương mại kỷ lục của Mỹ với Trung Quốc.
Truyền thông nhà nước Trung Quốc xem đây là kết quả quan trọng nhất của cuộc đàm phán tại Washington và đối với công luận Trung Quốc, đó là một thắng lợi.

Dĩ nhiên, sẽ tốt cho cả hai bên nếu không phát động chiến tranh thương mại nhưng Trung Quốc sẽ thiệt hại kinh tế nhiều hơn nếu Mỹ áp thuế nhập khẩu đối với hàng hóa Trung Quốc. Việc Mỹ hoãn lại kế hoạch áp thuế với 150 tỉ giá trị hàng hóa từ Trung Quốc mỗi năm là một kết kết quả tốt cho Trung Quốc.

Các phản ứng ở Mỹ, ngay cả ý kiến của những người là đồng minh của Trump, trước tuyên bố chung Mỹ-Trung hầu hết là tiêu cực. Dan DiMicco, cựu chủ tịch công ty thép Nucor ở bang Bắc Carolina, người ủng hộ mạnh mẽ chính sách áp thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm của Trump, bình luận về tuyên bố chung trên Twitter: “Không đủ tốt. Đã đến lúc phải quyết đấu”. Thượng nghị sĩ đảng Cộng hòa Marco Rubio cũng bày tỏ thất vọng trên Twitter khi viết: “Tại sao các quan chức Mỹ luôn bị lừa bịp bởi thủ đoạn xảo trá của Trung Quốc?”.

Kinh Tế Sài Gòn ( theo The Washington Post)

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.