Báo hay cho người bận rộn

Không quân VN và cuộc chiến ở biên giới Thái – Campuchia

0

Không quân Việt Nam và cuộc chiến diệt Khmer Đỏ trên biên giới Thái Lan – Campuchia

VietTimes — Mặc dù bị đánh tan tác trên toàn lãnh thổ Campuchia, nhưng tàn quân Khmer Đỏ không chịu thất bại. Được sự hậu thuẫn của các thế lực bên ngoài, các tay súng áo đen tiếp tục tiến hành cuộc chiến tranh phá hoại đất nước Campuchia. Cuộc chiến đấu gìn giữ đất nước Campuchia kéo dài và vô cùng ác liệt.
Máy bay trực thăng tấn công Mi-24A, tham gia chiến trường Campuchia
Máy bay trực thăng tấn công Mi-24A, tham gia chiến trường Campuchia

Từ giữa tháng 01.1979, tàn quân Khmer Đỏ tập hợp lực lượng tại các khu vực giữa đường 3 và đường 4 thuộc vùng rừng núi Tây Nam Campuchia. Các tay súng diệt chủng áo đen thường xuyên tiến hành các cuộc phục kích trên hai trục đường chính nối cảng Kampong Song với thủ đô Phnom Penh, tập kích vào các đơn vị quân tình nguyện Việt Nam và đánh phá chính quyền địa phương.

Tháng 02.1979, Khmer Đỏ tập trung được binh lực lớn có cả xe tăng tổ chức tấn công vào hai thị xã Takeo và Kampot. Lực lượng máy bay A-37 từ sân bay Cần Thơ cất cánh yểm trợ lực lượng quân tình nguyện Việt Nam và quân đội Campuchia phản kích tiêu diệt địch.

Trong thời gian này, các máy bay A-37 liên tục xuất kích đánh địch. Ngoài các máy bay cường kích chiến trường A-37, các biên đội F-5 và máy bay vận tải C-130 cũng tích cực thực hiện nhiệm vụ tiêu diệt địch.

Tháng 2.1979, Trung đoàn không quân 925 cử một lực lượng sang hỗ trợ quân đội Campuchia xây dựng lực lượng không quân. Chịu trách nhiệm hỗ trợ khai thác số máy bay MIG-19 (F-6C theo định danh NATO) của Trung Quốc thu được từ quân Khmer Đỏ và khôi phục lại hệ thống bảo đảm hậu cần kỹ thuật trên các sân bay thuộc 2 vùng Đông Bắc và Tây Bắc Campuchia, tham gia chiến đấu đường không và yểm trợ hỏa lực mặt đất.

Lực lượng không quân của Trung đoàn 925 gồm 8 chiếc MiG-19 đóng quân tại sân bay Pochentong, MiG-19 đã xuất kích 94 lần với 71 giờ bay, chi viện hỏa lực truy quét Khmer Đỏ tại Pailin (cách biên giới Thái Lan 9km), Lech (Tây Nam Battambang 35km).

Theo trang Avia Master, vụ xung đột nghiêm trọng đầu tiên giữa quân đội Thái Lan yểm trợ lực lượng Khmer Đỏ diễn ở vùng Aranyaprathet Thái Lan (Krong Poi Pet – Campuchia) theo đường 5. Không quân Thái Lan bị phòng không mặt đất bắn hạ một máy bay trực thăng và một máy bay trinh sát hạng nhẹ, có thể là Cessna L-19/O-1 Bird Dog.

Cuối mùa khô 1980-1981, được sự hỗ trợ từ phía Thái Lan, lực lượng Khmer Đỏ, có trại trú quân trên tuyến biên giới Thái Lan – Campuchia liên tục tiến hành các hoạt động phục kích, phá hoại và tấn công vào các đoàn hành quân của quân đội Campuchia, Việt Nam.

Các cuộc hành quân thông thường phải có xe tăng đi cùng và máy bay yểm trợ đường không, không quân Việt Nam tích cực sử dụng máy bay trực thăng UH-1 và Mi- 8 làm nhiệm vụ yểm trợ bộ binh truy quét Khmer Đỏ

Mùa xuân năm 1982, tàn quân Khơ-me đỏ âm mưu mở các đợt hoạt động phá hoại, quấy rối gây mất ổn định chính trị, xã hội và làm suy yếu chính quyền cách mạng Campuchia. Do tình hình các loại máy bay hệ 2 (máy bay chiến lợi phẩm) thiếu phụ tùng, trang thiết bị thay thế, không quân Việt Nam chuyển sang sử dụng các máy bay vận tải của Liên Xô thực hiện các nhiệm vụ không kích yểm trợ lực lượng quân tình nguyện Việt Nam và quân đội Campuchia dọc tuyến biên giới Campuchia – Thái Lan.

Phía Thái Lan thường xuyên sử dụng các máy bay tiêm kích hạng nhẹ F-5 và cường kích A-37 bay dọc biên giới hỗ trợ lực lượng Khmer Đỏ.

Khoảng tháng 4.1983, Quân đội Campuchia và quân tình nguyện Việt Nam mở chiến dịch tấn công vào khu doanh trại của lực lượng Khmer Đỏ trong vùng Aranyaprathet. Ngày 04.04.1983, Hai máy bay F-5E mang cờ Thái Lan tiến hành không kích vào lực lượng liên quân Việt Nam – Campuchia, các hoạt động liên tiếp diễn ra cho đến ngày 08.04.1983, một quả tên lửa A-72 (Strela-2) bắn hạ một chiếc A-37.

Những trận chiến đường không trên biên giới Thái Lan – Campuchia hầu như không được cả hai bên công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng. Một phần do tội ác của chế độ Khmer Đỏ đã được Việt Nam công bố trên trường quốc tế và Thái Lan thấy rõ hậu quả của việc rò rỉ thông tin.

Đầu tháng 2 năm 1984, tàn quân Khmer Đỏ với sự giúp đỡ của các thế lực bên ngoài đã lập được một số đơn vị đến cấp sư đoàn và các căn cứ hậu cần mới tại nhiều khu vực xung quanh Biển Hồ với ý định cố thủ lâu dài và mở rộng hoạt động tấn công vào các thị xã Battambang, Siêm Reap, Kampong Thom, đánh vào các vị trí đóng quân của lực lượng vũ trang Cam-pu-chia.

Quân tình nguyện Việt Nam cùng quân đội Campuchia mở chiến dịch bao vây tiêu diệt tàn quân địch và củng cố chính quyền ở vùng Tây Bắc Cam-pu-chia. Các máy bay trực thăng Mi-8 tham gia yểm trợ lực lượng bộ binh tiến hành các hoạt động truy quét các nhóm quân Khmer Đỏ.

Máy bay trực thăng Mi-8 của không quân Việt Nam
Máy bay vận tải An- 26 không quân Việt Nam, trong cuộc chiến tranh bảo vệ đất nước Campuchia đã từng là máy bay ném bom gây khiếp đảm cho lực lượng diệt chủng Khmer Đỏ

Tháng 03.1984, Quân tình nguyện Việt Nam tiến hành chiến dịch truy quét tàn quân Khmer Đỏ trên hướng Đông đánh vào Kaoh Nheak thuộc tỉnh Mondulkiri Campuchia ngày nay, lần đầu tiên lực lượng không quân Việt Nam sử dụng máy bay An-26 làm nhiệm vụ không kích ném bom tiêu diệt mục tiêu, lực lượng máy bay U-17 trinh sát dẫn đường và Mi-8 thực hiện nhiệm vụ đổ bộ đường không. Chiến dịch không kích và đổ bộ đường không thắng lợi, tiêu diệt hoàn toàn căn cứ của Khmer Đỏ trong khu vực rừng núi này.

Cuối tháng 3.1984 lực lượng quân tình nguyện Việt Nam và quân đội Campuchia quyết định chấm dứt sự tồn tại những trại Khmer Đỏ trong khu vực rừng núi dọc theo biên giới Campuchia – Thái Lan. Các trận chiến diễn ra ác liệt, lực lượng Pol Pot kêu gọi sự yểm trợ từ phía Thái Lan, chi viện hỏa lực pháo binh và không quân. Nhưng quân tình nguyện Việt Nam chuẩn bị tốt cho những khách không mời, ngày 14.04.1984, một chiếc trinh sát hạng nhẹ O-1 bị bắn hạ, ngày hôm sau, không quân Thái Lan mất thêm một A-37.

Trực thăng chiến đấu tấn công với uy lực kinh hoàng Mi-24A Việt Nam

Đến cuối tháng 10.1984, 7 tổ bay trực thăng vũ trang Mi-24A của Trung đoàn 916 được chuyển từ Hòa Lạc vào Tân Sơn Nhất tham gia chiến đấu truy quét tiêu diệt lực lượng Khmer đỏ. Ngày 28.22.1984, hai máy bay trực thăng Mi-24 đánh thắng trận đầu trên Biển Hồ, tiêu diệt một số lượng lớn các tay súng Khmer Đỏ thuộc sư đoàn tàn binh 980.

Sau đó, ngày 05.12.1984, lực lượng Mi-24 tiếp tục tham gia đánh chi viện cho quân đội Campuchia và Việt Nam đánh truy quét trên vùng biên giới Tây Bắc Campuchia, được máy bay U-17 chỉ thị mục tiêu, Mi-24 phát huy hỏa lực dữ dội tiêu diệt địch, đạt hiệu suất chiến đấu rất cao và đảm bảo an toàn tuyệt đối.

Từ đó cho đến khi QĐND Việt Nam rút quân về nước, đội hình máy bay yểm trợ, chi viện hỏa lực cho bộ binh trên chiến trường biên giới Campuchia chủ yếu là An- 26, Mi-8, Mi-24, U-17

Tháng 01.1985, chiến dịch truy quét lực lượng Khmer Đỏ lan sang cả biên giới Thái Lan, những cuộc va chạm đường không hầu như không có thông tin. Nhưng Phương Tây cho rằng trong các trận đánh, không quân Thái Lan sử dụng F-5E đã phải đối đầu với MiG.

Có lẽ kết quả các vụ đối đầu đó khiến Thái Lan hoảng hốt, Bangkok khẩn cấp đặt hàng mua thêm 12 chiếc F-16, hợp đồng được ký vào tháng 3.1985, tất cả các máy bay này về đến Thái Lan năm 1988.

Đến tháng 01.1985, Quân đội Campuchia và quân tình nguyện Việt Nam cơ bản đã kiểm soát hoàn toàn tuyến biên giới giữa Thái Lan với các khu vực Campuchia, không quân Thái Lan cũng không ít lần có ý đồ không kích quân đội Việt Nam, nhưng đều không thành công do lực lượng phòng không chiến trường Việt Nam quá dày dạn kinh nghiệm. Ngày 08.01.1985, phòng không Việt Nam sử dụng Strela -2 bắn hạ thêm một А-37.

MiG 21 của quân đội Campuchia, trong trạng thái sẵn sàng chiến đấu, tập trung tại căn cứ không quân “Pochetong”.

Nhưng không quân Thái Lan cũng không vì thế mà dừng các cuộc xâm nhập vào không phận Campuchia với nhiều ý đồ khác nhau, chủ yếu hướng vào mục đích ủng hộ Khmer Đỏ. Tháng 1.1987, chính quyền Campuchia tuyên bố: chỉ trong 1 tháng, không quân Thái Lan không dưới 33 lần xâm phạm không phận Campuchia, các máy bay thực hiện những phi vụ này là  UH-1, L-19, А-37 và F-5.

Không phận Campuchia đã có thời điểm rơi vào khoảng thời gian nguy hiểm khi Khmer Đỏ được phía Thái Lan cung cấp các tên lửa vác Strela -2 “chợ đen”, bản copy không có giấy phép của Trung Quốc. Theo truyền thông phương Tây, một chiếc Mi-8 đã bị bắn hạ bởi tên lửa này, nhưng do giá thành quá cao, chất lượng vũ khí thấp và khả năng huấn luyện khai thác sử dụng còn non kém, đại đa số các chiến binh Khmer Đỏ thậm chí không biết chữ, do đó Strela-2 không được phổ biến rộng rãi.

Song song với nhiệm vụ phối hợp cùng quân đội Campuchia truy quét lực lượng Khmer Đỏ, bình thường hóa tình hình đất nước. Việt Nam đẩy mạnh xây dựng quân đội Campuchia mới, trong đó có lực lượng không quân. Phối hợp với Liên Xô, Việt Nam thông qua các kênh ngoại giao để ổn định tình hình Campuchia trên trường thế giới.

Điểm then chốt trong kế hoạch này là chế độ Hoàng gia và Việt Nam đã cố gắng bằng mọi biện pháp mời Hoàng thân Sihanouk quay trở lại lãnh đạo đất nước, đây cũng là một biểu tượng nhằm làm dịu đi tình hình xung đột và là một giải pháp thỏa hiệp với các lực lượng Campuchia, tiêu diệt ảnh hưởng của lực lượng Khmer Đỏ. Thái tử Norodom Sihanouk đồng ý trở về lãnh đạo Campuchia.

Năm 1989, các lực lượng tình nguyện Việt Nam bắt đầu rút khỏi Campuchia, gánh nặng cuộc chiến truy quét lực lượng diệt chủng Khmer Đỏ được giao lại cho quân đội Campuchia. Nhận thấy sự thua sút của quân đội chính quyền Phnom Penh, những tay súng áo đen vào năm 1990 lại tập trung lực lượng, tiến hành các cuộc tấn công lớn nhằm giành chính quyền. Rất nhanh chóng, Khmer Đỏ chiếm được vùng Tây Bắc đất nước và đánh về phía Nam, hướng thủ đô Phnom Penh.

Năm 1991, dưới sức ép của Liên Hiệp Quốc, hai bên đã ký một thỏa thuận ngừng bắn, dựa trên sự bảo đảm của hoàng thái tử Norodom Sihanouk, đã trở về nước và theo kết quả của cuộc trưng cầu dân ý, ông trở thành vị vua sau chiến tranh của Vương quốc Campuchia.

Nhưng thỏa thuận ngừng bắn chỉ kéo dài một tháng, ngay sau đó Khmer Đỏ lại tập trung lực lượng và tổ chức tấn công. Theo yêu cầu của chính quyền Vương quốc Campuchia, một lực lượng gìn giữ hòa bình có 28.000 quân nhân từ các nước Úc, Áo, Canada, Trung Quốc, Pháp, Ấn Độ, Indonesia, Nhật Bản, Pakistan và Thụy Điển.

Toàn bộ đội quân gìn giữ hòa bình này được triển khai bằng máy bay vận tải, điều động từ nhiều nước khác nhau bao gồm cả Liên Xô. Tại Campuchia, Pháp hỗ trợ sáu máy bay trực thăng SA.330 Puma và một số Mi-17 và Mi-26 của Liên Xô.

Tháng 10.1991, theo thỏa thuận giữa quân đội chính phủ và lực lượng nổi dây Khmer Đỏ, lực lượng Không quân Campuchia do quân đội Việt Nam xây dựng bị giải tán. Lúc đó trong biên chế có khoảng 12 chiếc MiG-21, 12 Mi-8, 2 chiếc máy bay vận tải Tu-134, 1 chiếc AN-12 và 3 chiếc AN-24. “MiG” được bảo quản tại căn cứ không quân Pochentong và do binh sĩ lực lượng gìn giữ hòa bình Ấn Độ canh giữ. Máy bay vận tải và trực thăng được bàn giao cho hãng hàng không Kampuchea Airlines.

Dưới sự kiểm soát của lực lượng gìn giữ hòa bình, tháng 5.1993, ở Campuchia tiến hành các cuộc bầu cử tự do dân chủ đầu tiên, nhưng lực lượng Khmer Đỏ tẩy chay cuộc bầu cử, khoảng 3 nghìn tay súng Pol Pot có vũ trang đã đi vào rừng, tiếp tục tiến hành cuộc chiến.

Từ các vị trí ẩn nấp, các nhóm chiến binh Khmer Đỏ tấn công lực lượng gìn giữ hòa bình. 05.11.1993, Khmer Đỏ bắn hạ một chiếc Mi-17 của UN. Phi hành đoàn 3 người Nga và hành khách là các quân nhân Ấn Độ, Pakistan không bị thương tích do máy bay kịp thời hạ cánh khẩn cấp.

Sau bầu cử, cuối năm 1993, Campuchia lại thành lập lại lực lượng không quân, mang tên Không quân Hoàng gia Campuchia. Các biểu tượng cũ, logo được sử dụng lại. Tư lệnh trưởng lực lượng Không quân Campuchia là Norodom Vaswani, từng phục vụ trong Không quân dưới quyền cai trị của Sihanouk và Lon Nol – giai đoạn 1970-1975.

Máy bay trực thăng của Nga tham gia lực lượng gìn giữ hòa bình của LHQ tại Campuchia, Phnom Penh, 1992

Không có cơ sở vật chất và một đất nước bị tàn phá hoàn toàn đã khiến lực lượng Không quân Campuchia hầu như không có bất cứ khả năng gì. Trong đội hình của lực lượng chỉ còn có 5 chiếc MiG 21 và một số máy bay trực thăng.

Với một sức mạnh quân sự như vậy, lực lượng quân đội chính quyền Campuchia sẽ phải tiến hành một cuộc chiến kéo dài không lối thoát với lực lượng Khmer Đỏ. Tháng 4.1994, quân đội Campuchia tiến hành chiến dịch với mục đích đánh chiếm thủ đô của lực lượng Pol Pot, thành phố Pailin. Lần đầu tiên sau một thời gian dài, trên bầu trời Campuchia xuất hiện lại MiG-21, trong vai trò trinh sát đường không.

Quân đội Campuchia đánh chiếm được Pailin trong một trận đánh nhanh chóng, nhưng ngay sau đó, Khmer Đỏ sử dụng các xe tăng T-59 của Trung Quốc, được giấu kỹ trong rừng sâu tránh bị quân đội Việt Nam phát hiện, tấn công đánh chiếm lại Pailin. Tháng 5.1994, quân đội Campuchia, tập trung khoảng 7.000 quân, một lần nữa tấn công đánh chiếm Pailin nhưng không thành công.

Trước những thực tế rõ ràng của tội diệt chủng, Liên Hiệp Quốc và các quốc gia khác cũng không còn có thể quay mặt làm ngơ. Vào khoảng giữa năm 1994, các cố vấn quân sự Úc và Indonesia bắt đầu giúp đỡ xây dựng lại quân đội Campuchia.

Ba Lan và Cộng hòa Séc cung cấp cho Campuchia một số lượng lớn xe tăng T-55 và xe bọc thép, Slovakia và Ukraine cung cấp 4 máy bay trực thăng Mi-17. Viện trợ cũng đến từ các nước phương Tây: Pháp giao 2 máy bay trực thăng AS.350, 1 chiếc SA.365 và 1 chiếc TV-20, Ý viện trợ 1 chiếc vận tải chở khách “Fokker” F.28, Britten-Norman BN-2 Islander và một vài máy bay cánh quạt hạng nhẹ khác.

Trung Quốc không đứng ngoài cuộc, hoàn toàn quên chính quyền Pol Pot và cung cấp cho chính phủ Campuchia 2 chiếc máy bay vận tải Y-12. Indonesia đào tạo 225 binh sĩ đổ bộ đường không, Israel nâng cấp 6 chiếc L-39 “Albatros”. Đồng thời Israel cũng tham gia hiện đại hóa “MiG” thu được từ Khmer Đỏ.

Năm 1996, quân đội Campuchia bắt đầu chiến dịch mới chống lực lượng Khmer Đỏ. Các hoạt động tấn công mặt đất được sự yểm trợ của Mi – 17 trong vai trò yểm trợ hỏa lực đường không và 3 chiếc BN-2 Islander vận tải. Các máy bay MiG -21 không hoạt động do không có phụ tùng thay thế và không có phi công.

May mắn cho quân đội Campuchia là lực lượng Khmer Đỏ không còn như trước đây, các chiến binh vì lý tưởng chỉ còn lại với số lượng rất ít, các tay súng sau này hầu hết là những tên tội phạm.

 
Máy bay trực thăng khổng lồ Mi-26 – máy bay trực thăng cánh quạt lớn nhất của Không quân Campuchia.

Khoảng tháng tháng 6.1997, trong hàng ngũ Khmer Đỏ lại diễn ra cuộc đấu tranh giành quyền lãnh đạo do Pol Pot bị bệnh rất nặng. Ngày 15.04.1998, cựu độc tài diệt chủng người dân Campuchia chết, lực lượng Khmer Đỏ tan rã thành các băng nhóm tội phạm cướp bóc.

Tháng 5.1998 quân đội chính quyền Campuchia, được xây dựng lại dưới sự giúp đỡ của các nhóm cố vấn nước ngoài, tiêu diệt hoàn toàn các căn cứ cuối cùng của Khmer Đỏ. Cuộc chiến chống chủ nghĩa diệt chủng ở Campuchia kết thúc.

___________________________

Đọc thêm:

Việt Nam tiêu diệt Khmer Đỏ, không quân xuất trận trút bão lửa

VietTimes — Không lâu sau cuộc chiến tranh giải phóng đất nước, Việt Nam lại bị đẩy vào cuộc “chiến tranh bắt buộc”, đây cũng là lần đầu tiên lực lượng không quân Việt Nam thực hiện các trận đánh không đối đất, yểm trợ bộ binh và tiêu diệt các mục tiêu mặt đất bên ngoài biên giới.
Trịnh Thái Bằng – /
Trực thăng UH -1 Không quân Việt Nam
Trực thăng UH -1 Không quân Việt Nam

Nắm chính quyền Campuchia vào mùa xuân năm 1975, chế độ Khmer Đỏ lập tức công bố kẻ thù của mình không chỉ có “đế quốc Mỹ”, mà còn là quốc gia láng giềng gần gũi nhất và đồng minh không xa trong cuộc chiến chống  Mỹ – nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam. Nguyên nhân chủ yếu nằm ở “nước viện trợ” và người ủng hộ chính của lực lượng Khmer Đỏ là Trung Quốc. Một mối quan hệ giữa hai “cường quốc XHCN” là Liên Xô và Trung Quốc trong những năm 1970 của thế kỷ trước vô cùng căng thẳng. Liên Xô và Trung Quốc liên tục cáo buộc lẫn nhau về “chủ nghĩa xét lại”, “bá quyền ” và “phản bội chủ nghĩa Mác”. Những lời buộc tội tương tự cũng được chính quyền Khmer Đỏ ở Campuchia vu khống Việt Nam.

Năm 1976, căng thẳng chuyển hóa thành xung đột vũ trang. Khmer Đỏ bắt đầu tấn công các đồn biên phòng, các làng mạc, thị trấn biên giới của Việt Nam, buộc các lực lượng vũ trang Việt Nam phải tiến hành các cuộc không kích vào các mục tiêu quân sự của Khmer Đỏ trên vùng lân cận biên giới Campuchia. Đầu năm 1977 tình hình trở lên trầm trọng khu vực biên giới giữa tỉnh Svay Rieng – Campuchia và tỉnh Long An, Việt Nam buộc phải đưa đến khu vực ba trung đoàn bộ binh, yểm trợ bằng lực lượng pháo binh và không quân.

Xung đột biên giới trở thành cuộc chiến tranh đẫm máu, cuộc tấn công lớn đầu tiên diễn ra vào tháng 4.1977, quân chính quy Khmer Đỏ tiến sâu 10 km vào lãnh thổ Việt Nam, chiếm một số vùng ở tỉnh An Giang và tàn sát một số lớn dân thường. Cuộc tấn công thứ hai diễn ra vào ngày 25.09, lần này 4 sư đoàn quân Khmer Đỏ đánh chiếm nhiều điểm ở tỉnh Tây Ninh. Phải đến 31.12, quân đội Việt Nam mới có thể tiến hành trận phản kích, đánh thiệt hại nặng lực lượng Khmer Đỏ và đẩy lùi chúng ra khỏi tuyến biên giới.

Nhưng lực lượng Khmer Đỏ không chịu ngồi yên và đến giữa tháng 4.1978 lại tiến hành các vụ tấn công vào tỉnh An Giang. Binh lính Khmer Đỏ tiến hành cuộc tấn công theo kịch bản: đánh chiếm các làng dọc biên giới vào sâu trong tình, thảm sát dân thường. Những chiến dịch tấn công các tỉnh biên giới Việt Nam diễn ra liên tục đến gần cuối năm 1978, Trung Quốc từ chối làm trung gian đàm phán và Liên Hiệp Quốc không đưa ra bất cứ biện pháp nào.

Tình huống buộc chính phủ nước CHXHCN Việt Nam phải sử dụng lực lượng vũ trang. Cuối năm 1978, Việt Nam tạo một vùng đệm trên biên giới quốc gia 2 nước vào chuyển giao khu vực này dưới quyền kiểm soát của  KNUFNS (Chữ Khmer viết tắt của ” Mặt trận Dân tộc Thống nhất cứu quốc Campuchia”) được thành lập từ những người Campuchia, chạy sang Việt Nam trốn tránh nạn diệt chủng của chính quyền Khmer Đỏ. Lực lượng này có quân số khoảng 18.000 người, trang bị vũ khí Liên Xô.

Đêm dài đen tối của Campuchia kết thúc vào ngày 23.12.1978 khi các đơn vị của Mặt trận Dân tộc thống nhất cứu quốc Campuchia –  KNUFNS bắt đầu cuộc tấn công vào sâu trong lãnh thổ Campuchia, tiến hành các trận chiến đấu chống lại quân đội Khmer Đỏ. Phối hợp với lực lượng quân giải phóng Khmer, QĐNDVN triển khai lực lượng lên đến 180.000 lực lượng bộ đội tình nguyện. Trên mặt trận ngoại giao Liên Xô đã nhiệt tình ủng hộ, phủ quyết dự thảo nghị quyết lên án cái gọi là “Việt Nam xâm lược” do Trung Quốc khi đó đệ trình lên Hội đồng Bảo an LHQ

Tham gia vào chiến dịch giải phóng Campuchia khỏi chế độ diệt chủng Pol Pot và thành lập chính phủ Cộng hòa Nhân dân Campuchia, Quân chủng không quân Việt Việt Nam giao nhiệm vụ chủ công cho  Sư đoàn không quân 372 , được trang bị các máy bay chiến lợi phẩm do Mỹ chế tạo. Đoàn bao gồm bốn trung đoàn không quân: Trung đoàn 935 biên chế trang bị máy bay F-5A và F-5B; Trung đoàn 937 được biên chế các máy bay cường kích chiến trường A-37B; Trung đoàn 938 vận tải được biên chế trang bị máy bay C-130, C-119K và C-47; Trung đoàn 917 biên chế trang bị máy bay trực thăng (U-17, L-19, LJH-1 và CH-47) và một phân đội MiG – 21 phối thuộc.

Máy bay cường kích chiến trường hạng nhẹ A-37 Dragonfly tham gia diệt địch trên chiến trường Campuchia
Máy bay tiêm kích hạng nhẹ F-5 Freedom Fighter tham gia chiến trường Campuchia
Máy bay trinh sát chiến trường  Cessna 185 U17

Sân bay Biên Hòa được chọn làm căn cứ trung tâm, 2 sân bay trọng điểm là Cần Thơ và Tân Sơn Nhất, các sân bay phía trước là Dương Minh Châu, Trảng Lớn, Thất Sơn, Phú Quốc, Plei Ku.

Theo kế hoạch tác chiến của Bộ Tổng tham mưu QĐND Việt Nam, các lực lượng vũ trang tình nguyện QĐND Việt Nam tiến hành đồng loạt các đòn tấn công thần tốc, bẻ gãy mọi sức kháng cự của đối phương, đánh tan rã các lực lượng quân sự của Khmer Đỏ. Kế hoạch này nhằm tạo điều kiện nhanh nhất để thành lập Chính phủ Cộng hòa Nhân dân Campuchia và phá hủy hoàn toàn mọi ý đồ duy trì chế độ Khmer Đỏ như một thực thể pháp lý đồng thời nhân dân Campuchia có thể phơi bày tội ác diệt chủng của Khmer Đỏ trước quốc tế.

Trong các hoạt động tác chiến đường không yểm trợ cuộc tấn công của lực lượng không quân Việt Nam trên chiến trường Campuchia, đây cũng là lần đầu tiên không quân Việt Nam tiến hành hình thức chiến thuật tác chiến đường không yểm trợ lực lượng binh chủng hợp thành.

Không quân Việt Nam thực hiện chiến thuật mà lực lượng không quân chiến trường Mỹ đã từng sử dụng trên chiến trường Việt Nam, các máy bay trinh sát Cessna U17  bay trên khu vực chiến sự tìm kiếm mục tiêu và tiếp nhận thông tin theo yêu cầu chi viện hỏa lực và dẫn đường cho các phi đội máy bay cường kích chiến trường F-5 và A37 không kích bằng bom và rockets các mục tiêu Khmer Đỏ.

Tham gia vào chiến dịch tác chiến đường không còn có phi đội MiG -17, 19, 21, bảo vệ đường không, ngoài ra còn sử dụng các máy bay vận tải hạng nặng như C-130, C-119K ném bom, lực lượng máy bay trực thăng UH-1 thực hiện nhiệm vụ yểm trợ hỏa lực cho bộ binh tấn công trên chiến trường, thực hiện nhiệm vụ cứu hộ, trực thăng vận tải Mi -8, C -47 làm nhiệm vụ vận tải vũ khí trang bị và bộ binh.

Lực lượng vũ trang tình nguyện QĐND Việt Nam tấn công với tốc độ quá nhanh, tới mức độ Khmer Đỏ không còn thời gian sử dụng lực lượng không quân tấn công chủ lực của mình. Trong suốt cuộc chiến chỉ ghi nhận được một số lần cất cánh của máy bay vận tải và máy bay thông tin liên lạc. Theo một số nguồn tin phương Tây, các cố vấn quân sự Trung Quốc có thể đã tiến hành một số lần xuất kích trên F-6C, nhưng không có chứng cứ cụ thể nào chứng minh được điều này. Không quân Việt Nam tiến hành các cuộc không kích vào tuyến phòng thủ của Khmer Đỏ và ném bom phá hủy một sân bay mà từ đó máy bay T-28 của Khmer Đỏ xuất kích ném bom vào các đơn vị tiền phương QĐND Việt Nam.

Từ ngày 23.12, lực lượng QĐND Việt Nam và các đơn vị KNUFNS bắt đầu chiến hành chiến dịch phản công trên tất cả các chiến trường, tấn công quân đội Khmer Đỏ trên toàn tuyến biên giới. Điểm đáng chú ý nhất là trong hai ngày 4- 5.01.1979, từ đảo Phú Quốc, hai phân đội Hải quân Việt Nam gồm một số tàu tuần tiễu loại lớn của Mỹ, hai tàu khu trục Petya Nga, cùng nhiều chiến hạm nhỏ chuẩn bị cho Lữ đoàn Hải quân đánh bộ 101 và 126 tiến hành chiến dịch đổ bộ.

Hải quân cũng lập trận địa pháo 130mm ở mũi đảo Phú Quốc để yểm trợ cho lực lượng hải quân đánh bộ.  Tối ngày 06.01, một đơn vị đặc công nước đã bí mật đổ bộ và tấn công chiếm một trận địa pháo Khmer Đỏ bảo vệ bờ biển, đồng thời cụm pháo 130mm bắt đầu tập kích các trận địa ven biển của Khmer Đỏ. Các xuồng tuần tiễu loại nhỏ của Khmer Đỏ xuất kích từ quân cảng Ream và các bến cảng nhỏ tấn công Hải quân Việt Nam.

Trận hải chiến diễn ra ác liệt trên biển, Hải quân Việt Nam đẩy lùi hoặc đánh chìm hầu hết các chiến hạm của Khmer Đỏ. Số tàu phóng lôi Khmer Đỏ tháo chạy khỏi hải chiến và các cuộc không kích của không quân Việt Nam, đến ngày 16.01 lại bị Hải quân Việt Nam chặn đánh trong vịnh Thái Lan và bị tiêu diệt gần hết. Ngày 09.01.1979, lực lượng quân chủng hợp thành QĐND Việt Nam đánh chiếm quân cảng Ream và hải cảng Kampong Som, cắt đứt hoàn toàn hy vọng có thể được Trung Quốc tiếp cứu từ hướng biển.

Một trong những trận đánh được ghi nhận như một nỗ lực của lực lượng đặc công đổ bộ đường không là ngày 02.01.1979, một phân đội đặc công đã nhảy dù xuống Phnom Penh để giải cứu Hoàng thân Sihanouk nhưng bị Khmer Đỏ phát hiện bao vây, đã chiến đấu đến người cuối cùng. Sau sự cố này ngày 06.01.1979, Khmer Đỏ đã đưa hoàng thân Norodom Sihanouk đến Bắc Kinh bằng một trong những “máy bay Boeing-707” của hãng hàng không CAAC Trung Quốc

Ngày 06.01.1979, các đơn vị KNUFNS và lực lượng QĐNDVN tiến công Phnom Penh. Ngày 07.01.1979,  lực lượng đặc công Việt Nam, phối hợp với các đơn vị khác tấn công đánh chiếm sân bay Kampong Chonang, thu giữ 10 chiếc A-37, ba chiếc C-123K, 6 chiếc C-47, 3 chiếc trực thăng Alouette III cùng một số T-28. Ngoài ra Khmer Đỏ cũng bỏ lại hàng trăm xe tăng và xe bọc thép, rất nhiều đạn dược và lương thực dự trữ chiến lược.

Khmer Đỏ hoảng loạn sơ tán bộ máy lãnh đạo. Pol Pot, Nuon Chea và Khieu Samphan cùng lực lượng bảo vệ chạy về Pursat. Ieng Sary chạy về Battambang. Các sư đoàn Khmer Đỏ bị đánh tan rã, thiệt hại nặng nề về binh lực và rút lui vào rừng khu vực Siem Reap và Battambang

Ngày 15, 16 và 17.01.1979, lực lượng A-37, F-5 và C-130 tiến hành tập kích mãnh liệt vào các mục tiêu tại khu vực Kaoh Kong. Lực lượng không quân đã tiến hành các đợt không kích liên tiếp trong 3 ngày, tổng số lên tới 52 lần xuất kích của A-37, 51 xuất kích của F-5, 10 lần không kích của C-130 và cùng với nhiều đợt xuất kích của U-17, UH-1 bay chỉ thị mục tiêu và sẵn sàng cấp cứu. Hỏa lực của Không quân đã chi viện kịp thời và hiệu quả cho QĐND Việt Nam đánh tan rã hoàn toàn lực lượng quân sự của Khmer Đỏ

Tính từ 23.12.1978 đến ngày 17.01.1979 là ngày quân độiViệt Nam và lực lượng cách mạng Campuchia giành toàn thắng trên tất cả các hướng. Không quân Việt Nam đã tiến hành 54 đợt không kích, đánh 99 trận với 627 lần chiếc. Trong đó có 352 lần trực tiếp không kích vào các mục tiêu Khmer Đỏ, 147 lần MiG-17, MiG-19, MiG-21 và F-5 làm nhiệm vụ tiêm kích phòng không, 67 lần U-17 trinh sát, chỉ thị mục tiêu; 4 lần C-130 trinh sát chụp ảnh và 57 lần trực thăng bay sẵn sàng cấp cứu.

Máy bay C130 không quân Việt Nam, tham gia chiến trường Campuchia

Quân chủng không quân giao nhiệm vụ đưa một phần lực lượng của Trung đoàn 925 sang giúp Campuchia xây dựng lực lượng không quân ban đầu. Đây là một trong những đơn vị quân tình nguyện đầu tiên của Không quân nhân dân Việt Nam chịu trách nhiệm giúp Quân đội Nhân dân Cách mạng Khmer  số máy bay MIG-19 (F6 của Trung Quốc) thu được từ quân Khmer Đỏ và khôi phục lại hệ thống bảo đảm bay trên các sân bay thuộc 2 vùng Đông Bắc và Tây Bắc Campuchia, sẵn sàng đánh địch trên không và mặt đất.

Sau sự sụp đổ của chế độ diệt chủng Pol Pot, từ lãnh thổ Thái Lan, được sự ủng hộ của Mỹ và Trung Quốc, bắt đầu tích cực hỗ trợ cho kẻ thù cũ – lực lượng Khmer Đỏ ẩn náu trong những khu rừng biên giới Thái Lan – Campuchia và các nhóm đối lập khác. Những hành động chống lại nhân dân Campuchia này đã dẫn tới cuộc chiến tranh khốc liệt…

VietTimes

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.