Báo hay cho người bận rộn

Liệu Trung Quốc có ‘bóp cò’ trên Biển Đông?

0

Tranh luận về khả năng “Trung Quốc bóp cò” trên Biển Đông

05/02/18

Khi hoàn cảnh thay đổi, Bắc Kinh sẽ nghĩ rằng họ không chỉ có thể đối đầu, mà còn sẵn sàng sử dụng vũ lực để đạt mục đích.

Ngày 24/1/2018, The National Interest đăng bài viết “Trung Quốc muốn đối đầu trên Biển Đông” của tác giả Gordon G. Chang.

Bài viết được đưa ra trong bối cảnh trước đó 1 tuần, thứ Tư ngày 17/1 tàu khu trục USS Hopper thực hiện một hoạt động được cho là “đi qua vô hại” bên trong 12 hải lý xung quanh bãi cạn Scarborough ở Biển Đông.

Điều đáng nói là sự kiện này không do Lầu Năm Góc công bố với báo giới, mà đến từ tuyên bố của Bộ Ngoại giao Trung Quốc, đi kèm một lời đe dọa trên xã luận tờ Nhân Dân nhật báo:

Nếu Hoa Kỳ tiếp tục các hoạt động tuần tra tự do hàng hải trên Biển Đông trong năm 2018, Trung Quốc sẽ có cớ tiếp tục quân sự hóa các đảo nhân tạo và cấu trúc địa lý trên Biển Đông.

Lính hải quân Trung Quốc, ảnh: The National Interest.

Gordon G. Chang nhận định, sở dĩ Trung Quốc muốn đối đầu trên Biển Đông là vì:

Trong cuộc khủng hoảng Scarborough tháng Tư 2012, Washington đã không có trách nhiệm thúc đẩy thực hiện thỏa thuận do Mỹ làm trung gian: Philippines và Trung Quốc cùng rút tàu khỏi Scarborough.

Chính quyền Barack Obama không làm gì, đã khiến những cá nhân hiếu chiến nhất ở Bắc Kinh tin rằng các hành động nuốt lời và gây hấn trên Biển Đông sẽ không bị buộc phải trả giá.

Sau đó các hành động khiêu khích tương tự được Bắc Kinh tiến hành ở khu vực bãi Cỏ Mây (thuộc Trường Sa, Khánh Hòa, Việt Nam. Bãi Cỏ Mây là nơi Trung Quốc, Philippines và Đài Loan đều nhảy vào tranh chấp) và quần đảo Senkaku ở Hoa Đông.

Tóm lại, chính sự rụt rè của Washington đã bảo đảm cho Trung Quốc có thể hành động khiêu khích hơn mà không lo bị trả giá.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc chỉ trích hoạt động của tàu USS Hopper ngày 17/1 cùng hai cơ quan truyền thông hàng đầu, Nhân Dân nhật báo và Thời báo Hoàn Cầu cũng lên tiếng đe dọa, phản ứng của Mỹ tỏ ra yếu ớt.

Vì vậy Gordon G. Chang tin rằng, các quan chức Trung Quốc hoàn toàn có thể bỏ qua hoạt động được mô tả là “đi qua vô hại” của USS Hopper, nhưng họ lựa chọn phản ứng gay gắt, cho thấy Bắc Kinh sẵn sàng chọn 1 cuộc chiến ở Biển Đông. [1]

Bất chiến tự nhiên thành có đồng nghĩa với loại trừ vũ lực?

Ngày 29/1 học giả James Holmes từ Học viện Chiến tranh Hải quân Hoa Kỳ có bài viết phản biện lại quan điểm của Gordon G. Chang, khi ông cho rằng: Trung Quốc không muốn một cuộc đối đầu ở Biển Đông.

Khu trục hạm USS Hopper của Hải quân Hoa Kỳ, ảnh: Wikipedia.

Lập luận tác giả James Holmes đưa ra để chứng minh cho quan điểm của mình là, nghệ thuật chiến tranh của Trung Quốc từ thời cổ đại đã xác định, không đánh mà thắng mới là lựa chọn cao nhất.

Đó là kế “bất chiến tự nhiên thành” trong Binh pháp Tôn Tử, được giới lãnh đạo Trung Quốc đương đại hết sức coi trọng. Và trên Biển Đông, lãnh đạo Trung Quốc theo đuổi chiến lược “bất chiến tự nhiên thành“. [2]

Ngày 2/2, Gordon G. Chang có bài viết trao đổi tiếp với James Holmes trên The National Interest. Lần này ông không chỉ dừng lại ở nhận định Trung Quốc muốn đối đầu, mà sẵn sàng đối đầu và “sẵn sàng bóp cò” ở Biển Đông.

Theo tác giả, nhận định này không chỉ là một dự đoán, bởi nó là một phép loại suy từ những hành vi trước đây của Trung Quốc.

Bắc Kinh có thể mong muốn không đánh mà thắng như James Holmes bình luận, nhưng họ không thể thắng mà không cần phải đối đầu.

Ngược lại, đối đầu sẽ là điều không thể tránh khỏi như Yu Maochun từ Học viện Chiến tranh Hải quân Mỹ đã từng phân tích. Ông từng nói với The National Interest:

Xu hướng này sẽ dẫn đến một cuộc đối đầu là không thể tránh khỏi. Ưu tiên về địa chính trị và địa chiến lược của Trung Quốc là sửa lại hoặc thay đổi trật tự quốc thế hiện hành dựa trên luật lệ, quy tắc và tập quán chi phối các khu vực khác nhau trên toàn cầu, bao gồm Biển Đông.

Corr, một biên tập viên của cuốn “Siêu cường và chiến lược nước lớn: các trò chơi mới trên Biển Đông“, bình luận:

Điểm mấu chốt là Trung Quốc sẵn sàng hơn Mỹ trong việc chấp nhận rủi ro khi leo thang, vì Trung Quốc muốn sử dụng 1 cuộc đối đầu để thay đổi hiện trạng có lợi cho họ.

Gordon G. Chang lưu ý thêm, tham vọng của Trung Quốc đang gia tăng. Bắc Kinh hiện đang tìm cách vượt ra ngoài đường lưỡi bò.

Tháng 12/2016 Bắc Kinh đã bắt giữ một tàu lặn không người lái của hải quân Hoa Kỳ trong vùng biển quốc tế ở Biển Đông.

Yu Maochun thì kết luận: lịch sử đã chứng minh nhiều lần và một lần nữa rằng, khi Trung Quốc cảm thấy một cuộc đối đầu trong hoàn cảnh cụ thể mà không mang lại kết quả, thì họ không muốn đối đầu.

Nhưng khi hoàn cảnh thay đổi, Bắc Kinh sẽ nghĩ rằng họ không chỉ có thể đối đầu, mà còn sẵn sàng sử dụng vũ lực để đạt mục đích.

Năm 1974 khi Hoa Kỳ bỏ rơi chính thể Việt Nam Cộng hòa, Trung Quốc đã chớp thời cơ cất quân đánh chiếm nốt nửa phía tây quần đảo Hoàng Sa (Đà Nẵng, Việt Nam). Trong ý nghĩa này, Trung Quốc là một kẻ cơ hội.

Còn theo Corr, Hoa Kỳ được mặc định là quốc gia duy nhất có khả năng ngăn chặn Trung Quốc làm việc này. Nhưng Bắc Kinh đang cảm thấy Washington suy giảm sự quan tâm, sức mạnh và ảnh hưởng trong khu vực.

Điều này có thể khiến Trung Quốc nghĩ họ sẽ đạt được những gì họ muốn, và tích cực tìm kiếm một cuộc đối đầu quân sự ngắn hạn ở BIển Đông. [3]

Cái bẫy pháp lý của Trung Quốc

USS Hopper sẽ không bao giờ hoạt động bên trong 12 hải lý của Scarborough nếu Philippines vẫn kiểm soát bãi cạn này. Yếu tố thúc đẩy hoạt động trên tất nhiên là yêu sách của Trung Quốc.

Chuyên gia James Holmes từ Học viện Chiến tranh Hải quân Mỹ nói với Gordon G. Chang: Tiếc rằng, nếu USS Hopper tiến hành hoạt động “đi qua vô hại” chứ không phải “đi lại tự do” bên trong 12 hải lý ở Scarborough, theo quy định của Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển năm 1982 thì lại là một động thái phản tác dụng.

“Quan chức quân sự Mỹ giấu tên được truyền thông dẫn lời nói rằng, tàu USS Hopper đi qua vô hại bên trong 12 hải lý quanh bãi cạn Scarborough. 

Đó là lựa chọn của các tàu nước ngoài khi đi qua lãnh hải 12 hải lý của một đá / đảo hoặc lãnh thổ có chủ quyền của nước khác.” [1]

Vì vậy, ông cho rằng nếu hoạt động của USS Hopper bên trong 12 hải lý Scarborough là “đi qua vô hại”, vô hình trung Mỹ đã thừa nhận yêu sách chủ quyền đối của Trung Quốc với lãnh hải 12 hải lý cho Scarborough.

Chúng tôi cho rằng, đây là một cái bẫy pháp lý Trung Quốc muốn giăng ra cho Hoa Kỳ và các nước trong khu vực, bởi lẽ:

Scarborough là một bãi cạn lúc chìm lúc nổi không có lãnh hải riêng, theo Phán quyết Trọng tài ngày 12/7/2016 của Tòa Trọng tài thành lập theo Phụ lục VII, Công ước Liên Hợp Quốc năm 1982.

Nếu tàu chiến USS Hopper thực hiện hoạt động “đi lại tự do” bên trong 12 hải lý của Scarborough, thì điều đó đồng nghĩa với việc Mỹ nhận thức rất rõ Scarborough không có lãnh hải riêng.

Ngược lại, USS Hopper “đi qua vô hại” có thể khiến dư luận ngầm hiểu, Mỹ thừa nhận Scarborough có lãnh hải riêng, trái với tinh thần Phán quyết Trọng tài 12/7/2016.

Tuy nhiên, việc tàu Mỹ “đi qua vô hại” hay “đi lại tự do” trong 12 hải lý xung quanh bãi cạn Scarborough không đồng nghĩa với việc Hoa Kỳ ủng hộ quan điểm “chủ quyền” đối với cấu trúc địa lý này thuộc về quốc gia nào.

Nhưng việc Lầu Năm Góc không chính thức lên tiếng về hoạt động này, mà thông tin do Bộ Ngoại giao Trung Quốc cung cấp cho truyền thông nhiều khả năng đã có sẵn ý đồ muốn “bẫy” Hoa Kỳ và các nước trong khu vực về mặt áp dụng, giải thích Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982.

Giáo Dục

Tài liệu tham khảo:

[1]http://nationalinterest.org/feature/china-wants-confrontation-the-south-china-sea-24203?page=2

[2]http://nationalinterest.org/feature/no-china-doesnt-want-confrontation-the-south-china-sea-24262

[3]http://nationalinterest.org/feature/china-will-pull-the-trigger-the-south-china-sea-24342?page=2
______________________

Đọc thêm bài cũ:

Học giả Trung Quốc dọa nạt dùng tên lửa san bằng các căn cứ của Việt Nam?!

07/08/15

Những bình luận kích động chiến tranh giống như Mã Đỉnh Thịnh đã và đang tố cáo chính hành động leo thang, dã tâm bành trướng cùng các thủ đoạn…
Mã Đỉnh Thịnh, ủy viên Chính hiệp tỉnh Quảng Đông, TQ, biên tập viên đài Phượng Hoàng, Hồng Kông.

Mã Đỉnh Thịnh, một biên tập viên của đài Phượng Hoàng đồng thời là thành viên Chính hiệp tỉnh Quảng Đông, Trung Quốc ngày 5/8 chủ trì chuyên mục bình luận “Phòng quan sát tình hình quân sự” đã lên tiếng kích động xung đột, chiến tranh khi huênh hoang lên tiếng đe dọa “san bằng” các căn cứ quân sự của Việt Nam một khi nổ ra xung đột Việt – Trung trên Biển Đông.

Ông Thịnh bình luận việc Việt Nam mới nhận thêm 2 tàu ngầm Kilo do Nga chế tạo có thể gia tăng ít nhiều áp lực đối với các căn cứ tàu ngầm hạt nhân và tàu sân bay Trung Quốc ở vịnh Á Long, đảo Hải Nam.

Mã Đỉnh Thịnh huênh hoang tuyên bố: “Nếu quả thật xảy ra chiến tranh Trung – Việt, Trung Quốc nhất định sẽ sử dụng ưu thế lớn nhất của nó là tên lửa và tên lửa mang đầu đạn hạt nhân. Chỉ cần tên lửa thông thường của Trung Quốc cũng có thể san bằng các hải cảng của Việt Nam, bao gồm căn cứ không quân.”

“Không có các căn cứ này thì Việt Nam có mạnh đến đâu cũng như con chim mất cánh, Mỹ hay Nga dù có muốn giúp thì nước xa khó cứu được lửa gần. Kể cả khi Hoa Kỳ can thiệp vào Biển Đông, nhiều lắm cũng chỉ là viện trợ quân sự, rất ít khả năng họ trực tiếp xuất quân can thiệp”, Mã Đỉnh Thịnh rêu rao.

Bản thân tàu ngầm chủ yếu tác chiến dưới nước, uy hiếp của nó với các chiến hạm mặt nước khá lớn. Từ các cuộc chiến tranh trước đây có thể thấy muốn hạ một tàu ngầm đối phương phải sử dụng lực lượng chiến hạm mặt nước đông gấp 3 đến 4 lần. Các tàu ngầm Kilo mà Nga bán cho Việt Nam đều là loại tiên tiến nhất, cho nên tấn công nó không bằng trực tiếp hủy diệt các căn cứ tàu ngầm Việt Nam, Mã Đỉnh Thịnh tuyên bố.

Viên học giả, quan chức Trung Quốc này cho rằng cuộc tập trận vừa qua của hạm đội Nam Hải, Trung Quốc trên Biển Đông (lần đầu tiên) có sự tham gia của mấy tiểu đoàn tên lửa chiến lược với mục tiêu giả định là các căn cứ của đối phương trên đất liền, Mã Đỉnh Thịnh lưu ý.

Có thể thấy một bộ phận truyền thông và học giả Trung Quốc đang theo đuổi chủ nghĩa dân tộc cực đoan, hung hăng hiếu chiến thường xuyên vin cớ Việt Nam mua tàu ngầm Kilo của Nga để đưa ra những giả định, bình luận kích động chiến tranh, làm nóng dư luận khu vực vốn đã căng thẳng vì những hành vi leo thang gây hấn, bành trướng của Bắc Kinh trên Biển Đông.

Những bình luận kích động chiến tranh giống như Mã Đỉnh Thịnh đã và đang tố cáo chính hành động leo thang, dã tâm bành trướng cùng các thủ đoạn bành trướng sức mạnh quân sự, đe dọa các bên trên Biển Đông mà Trung Quốc đã và đang làm thời gian qua.

Trong khi Trung Quốc sắp tổ chức duyệt binh quy mô lớn kỷ niệm 70 năm kết thúc chiến tranh và các nhà lãnh đạo nước này rao giảng rằng không bao giờ được quên lịch sử bị Nhật Bản xâm lược thì chính quân đội Trung Quốc đang giễu võ dương oai đe dọa hòa bình, an ninh ổn định và luật pháp quốc tế ở Biển Đông.

Truyền thông, học giả “hỏa lực mồm” Trung Quốc vẫn ra rả cổ súy kích động chiến tranh ở Biển Đông chính là cái tát đập lại những tuyên bố rằng Trung Quốc muốn duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông.

Giáo Dục

_________________________

Đọc thêm:

Bình luận thiếu thiện chí của 2 học giả Trung Quốc về quan hệ Việt-Mỹ, Biển Đông

30/01/18

Hai học giả Trung Quốc bình luận, Hoa Kỳ và Việt Nam không nên “vượt giới hạn đỏ, khiêu khích Trung Quốc về vấn đề Biển Đông”.

Thời báo Hoàn Cầu ngày 29/1 dẫn lời 2 học giả Trung Quốc bình luận, Hoa Kỳ và Việt Nam không nên “vượt giới hạn đỏ, khiêu khích Trung Quốc về vấn đề Biển Đông, có thể dập tắt bất kỳ động thái tích cực nào”.

Các học giả Trung Quốc mà Thời báo Hoàn Cầu phỏng vấn đang nói về chuyến thăm Việt Nam vào tháng 3 tới của tàu sân bay Hoa Kỳ USS Carl Vinson.

Tàu sân bay Hoa Kỳ USS Carl Vinson, ảnh: Stars and Stripes.

Lý Kiệt, một chuyên gia hải quân từ Bắc Kinh nói với Thời báo Hoàn Cầu:

“So với các nước khác ‘có tranh chấp’ với Trung Quốc trong khu vực, Việt Nam có khả năng quân sự mạnh mẽ nhất.

Mỹ hy vọng Việt Nam là lực lượng mạnh nhất có thể tính đến để đối phó với Trung Quốc ở Biển Đông.

Trung Quốc nên tiếp tục hoạt động xây dựng (bất) hợp pháp của mình với các đảo và rặng san hô ở Biển Đông, chẳng hạn như xây dựng sân bay và trận địa tên lửa.

Vấn đề Biển Đông cần được giải quyết bởi các bên liên quan trực tiếp và Mỹ nên ngừng can thiệp vào các điểm nóng trên biển để làm cho mọi việc tồi tệ hơn.”

Shen Shishun, một chuyên gia về châu Á – Thái Bình Dương từ Viện Nghiên cứu quốc tế Trung Quốc được Thời báo Hoàn Cầu dẫn lời, nhận định:

Việt Nam trong khi đó cũng cần phải sử dụng ảnh hưởng của Mỹ để gây được tiếng vang cho tuyên bố của mình trong cộng đồng quốc tế và kiềm chế Trung Quốc trong khu vực.

Tuy nhiên, hợp tác quân sự Việt – Mỹ ở Biển Đông không nên vượt qua giới hạn đỏ, vi phạm lợi ích cốt lõi của Trung Quốc trong lúc mối quan hệ của 2 nước với Trung Quốc đang phát triển tích cực, gia tăng niềm tin.

Mặc dù khong cần phải lo lắng về chuyến thăm dự kiến (của tàu sân bay USS Carl Vinson), Trung Quốc nên tiếp tục cảnh báo động thái này của Mỹ trong khu vực;

Đồng thời cần kiên quyết chống lại bất kỳ hoạt động tích cực nào, để bảo vệ chủ quyền và quyền lợi của mình. Và Trung Quốc có khả năng làm tốt việc này với năng lực quân sự, kinh tế mạnh mẽ.

Với con mắt mặc cảm và thiếu thiện chí, một số học giả Trung Quốc luôn có cái nhìn soi mói và suy diễn các hoạt động đối ngoại quân sự của các nước láng giềng. Ảnh chuyến thăm chính thức Việt Nam của Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ James Mattis, nguồn: AP.

Hai học giả Trung Quốc lưu ý rằng, quan hệ Việt – Mỹ phát triển gần gũi hơn đang bị thách thức bởi sự mất lòng tin về chính trị (?!) và một mối quan tâm ngày càng tăng của nền kinh tế Việt Nam định hướng xuất khẩu với chính sách Nước Mỹ trên hết.

Trung Quốc là đối tác thương mại lớn nhất của Việt Nam trong năm 2017, sau đó đến Hàn Quốc và Mỹ.

Kim ngạch xuất khẩu của Việt Nam sang Trung Quốc đạt 35,3 tỉ USD, tăng 60,6% so với năm trước, Thời báo Hoàn Cầu dẫn nguồn tin từ 1 tờ báo Việt Nam đầu tháng này cho biết. [1]

Chúng tôi thiết nghĩ, chuyến thăm Việt Nam của tàu sân bay Hoa Kỳ USS Carl Vinson là hoạt động đối ngoại quân sự hết sức bình thường giữa 2 quốc gia thành viên Liên Hợp Quốc.

Nó cũng không khác gì việc thăm viếng lẫn nhau giữa hải quân Trung Quốc với các nước trong khu vực và với Hoa Kỳ.

Nếu so với việc Hoa Kỳ mời Trung Quốc tham gia cuộc tập trận lớn nhất ở Thái Bình Dương và Bắc Kinh chấp nhận, thì cớ gì 2 vị học giả Trung Quốc lại phản ứng mất khôn như thế?

Quan điểm của Hoa Kỳ và Việt Nam về Biển Đông rất rõ ràng, được công bố nhiều lần và nhắc đi nhắc lại, nên chúng tôi không cần nói thêm.

Chúng tôi nhận thấy không có bất kỳ lý do nào để chống Trung Quốc.

Nhưng chống lại các hành vi vi phạm luật pháp quốc tế, Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển 1982, bảo vệ chủ quyền, quyền và lợi ích hợp pháp của mình cũng như khu vực là nghĩa vụ chung của các thành viên Liên Hợp Quốc.

Trên Biển Đông, việc bảo vệ chủ quyền và giải quyết tranh chấp chủ quyền 2 quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa của Việt Nam do Trung Quốc và một số bên nhảy vào chiếm đóng trái phép một số cấu trúc địa lý, Hoa Kỳ sẽ không can thiệp.

Bảo vệ hòa bình, ổn định, luật pháp quốc tế, an ninh và an toàn cùng tự do hàng hải, hàng không ở Biển Đông là trách nhiệm chung của tất cả các nước trong và ngoài khu vực có lợi ích ở Biển Đông, bao gồm cả Trung Quốc, Hoa Kỳ và Việt Nam.

Việc quân sự hóa và cổ vũ quân sự hóa các cấu trúc địa lý Trung Quốc đang chiếm đóng trái phép ở Biển Đông đi ngược lại tinh thần hiến chương Liên Hợp Quốc cũng như những chính sách đối ngoại mà Trung Quốc tuyên bố.

Cái gọi là lợi ích quốc gia hay lợi ích cốt lõi tuyên bố trên Biển Đông cần phải được đặt trong lăng kính của hệ quy chiếu pháp lý quốc tế đương đại, chứ không phải cả vú lấp miệng em, đe dọa dùng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực để cưỡng đoạt.

Còn về hợp tác kinh tế, đây là quan hệ thương mại bình thường giữa các quốc gia, song các nước lớn luôn có lợi thế về thị trường, về nguồn vốn, về kích thước nền kinh tế trong quan hệ với các nước nhỏ, Trung Quốc hay Hoa Kỳ cũng như nhau, muốn có thương mại công bằng, các nước phải đấu tranh không mệt mỏi.

Còn riêng trong quan hệ hợp tác kinh tế thương mại và đầu tư với Trung Quốc, thì xin dẫn lại 1 đoạn trong bài báo “Chiến lược “ngoại giao bẫy nợ” của Trung Quốc” của tác giả Huỳnh Hoa trên Thời báo Kinh tế Sài Gòn Online để hầu bạn đọc:

Gần đây ngày càng có nhiều quốc gia ở Đông Nam Á và Nam Á rơi vào bẫy nợ của Trung Quốc: vì không trả được nợ mà phải nhượng đất nhượng biển, hoặc làm theo những yêu cầu chính trị và ngoại giao của Bắc Kinh.

Với đại dự án “Một vành đai, một con đường” (BRI – Bell and Road Initiative) đi qua nhiều nước mà Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đang ra sức quảng bá, dự đoán sẽ có thêm nhiều nước mắc vào chiếc bẫy này. [2]

Tài liệu tham khảo:

[1]http://www.globaltimes.cn/content/1087174.shtml

[2]http://www.thesaigontimes.vn/268237/Chien-luoc-ngoai-giao-bay-no-cua-Trung-Quoc.html

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.