Báo hay cho người bận rộn

Mỹ muốn di tản 10.000 nhà khoa học hạt nhân Bắc Hàn ra nước ngoài

0

Số phận của 10.000 nhà khoa học hạt nhân Triều Tiên

10/5/2018

Mỹ muốn Triều Tiên phải đưa các nhà khoa học hạt nhân ra nước ngoài trong khi Kim Jong-un luôn xem họ là “quân bài cuối cùng của đất nước”.

Các nhà khoa học Triều Tiên làm việc tại cơ sở hạt nhân ở Yongbyun, tỉnh Pyongan. Ảnh: Korea Times.

Các nhà khoa học Triều Tiên làm việc tại cơ sở hạt nhân ở Yongbyun, tỉnh Pyongan. Ảnh: Korea Times.

Triều Tiên bắt đầu bước vào con đường phi hạt nhân hóa hoàn toàn sau khi tuyên bố sẽ phá hủy bãi thử hạt nhân trước sự chứng kiến của truyền thông quốc tế. Trong khi bước đột phá mới của Bình Nhưỡng nâng cao hy vọng hòa bình cho khu vực Đông Bắc Á, các chuyên gia lại cho rằng mục tiêu sẽ mất nhiều thời gian hơn bởi tương lai của các nhà khoa học hạt nhân Triều Tiên vẫn còn là một vấn đề nan giải, theo Korea Times.

Cùng với việc phá hủy bãi thử hạt nhân Punggye-ri dự kiến ​​ngày 23-25/5, Triều Tiên cũng phải “triệt tiêu nền tảng tri thức” liên quan đến 10.000 nhà khoa học, trong đó có 200 lãnh đạo nòng cốt, 2.000 chuyên gia và 6.000 kỹ thuật viên. Nhưng liệu lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un, người luôn xem các nhà khoa học là “quân bài cuối cùng của đất nước“, có chấp nhận điều kiện này không.

Trong chuyến đi tới Triều Tiên hôm 9/5 để thảo luận với ông Kim Jong-un về hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã đề nghị Bình Nhưỡng đưa các nhà khoa học ra nước ngoài và phá hủy dữ liệu chương trình vũ khí hạt nhân để đảm bảo phi hạt nhân hóa hiệu quả nhất, Asahi Shimbunđưa tin hôm 10/5. Chính quyền Trump lo ngại rằng chỉ cần các nhà khoa học còn ở lại trong nước thì Bình Nhưỡng vẫn có thể tái khởi động chương trình hạt nhân.

Văn phòng Tổng thống Hàn Quốc hôm 14/5 cũng cho biết, Bình Nhưỡng phải “tháo dỡ vĩnh viễn vũ khí hạt nhân hoặc đưa các chất thải hạt nhân sang nước thứ ba”. Seoul và Washington muốn Bình Nhưỡng dỡ bỏ chất thải hạt nhân như một phần của bất kỳ việc phi hạt nhân hóa nào.

Các nhà phân tích cho rằng Bình Nhưỡng có thể tận dụng nỗ lực chung vì PVID (phá hủy vĩnh viễn, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược) để thu hút đầu tư nước ngoài và thúc đẩy nền kinh tế. Trong trường hợp không nhận được đầy đủ nguồn đầu tư nước ngoài, Bình Nhưỡng có thể khởi động lại chương trình hạt nhân nếu các nhà khoa học nòng cốt vẫn ở lại trong nước.

Tại hội nghị thượng đỉnh Mỹ – Triều, vấn đề ưu tiên có lẽ sẽ là di dời vũ khí hạt nhân, tên lửa đạn đạo liên lục địa (ICBM), uranium và các thành phần hóa học khác cần thiết cho chương trình hạt nhân của Triều Tiên ra nước ngoài”, Jung Sung-jang, một nhà nghiên cứu cấp cao tại Viện Sejong, viện nghiên cứu chiến lược an ninh quốc gia hàng đầu của Hàn Quốc nhận định.

“Việc giải quyết vấn đề các nhà khoa học Triều Tiên có thể là ưu tiên tiếp theo. Tôi nghĩ hai nước sẽ tiếp cận vấn đề này một cách cẩn thận và chậm rãi hơn”, ông Jung nói thêm.

Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trao cho nhà khoa học vũ khí hạt nhân một chiếc đồng hồ có in tên cố lãnh đạo Kim Jong-il để ghi nhận sự đóng góp của ông đối với an ninh quốc gia vào tháng 2/2013. Ảnh: Korea Times.

Lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un trao cho nhà khoa học vũ khí hạt nhân một chiếc đồng hồ có in tên cố lãnh đạo Kim Jong-il để ghi nhận sự đóng góp của ông đối với an ninh quốc gia vào tháng 2/2013. Ảnh: Korea Times.

Lịch sử cho thấy việc kiểm soát công nghệ hạt nhân đòi hỏi phải đảm bảo rằng các nhà khoa học hạt nhân không sử dụng chuyên môn của họ để tái sản xuất vũ khí hủy diệt hàng loạt.

Đạo luật Nunn-Lugar, một chương trình hợp tác giảm thiểu đe dọa hạt nhân trên cơ sở Đạo luật Giảm đe dọa hạt nhân Liên Xô năm 1991, đã tìm được việc làm cho 58.000 cựu khoa học gia vũ khí và tạo ra khoảng 580 công việc công nghệ cao cho các nhà khoa học hạt nhân từ Liên Xô.

Trường hợp nhà vật lý hạt nhân người Pakistan Abdul Qadeer Khan cho thấy nếu không giải quyết vấn đề các chuyên gia thì có thể dẫn đến sự gia tăng vũ khí hạt nhân trên toàn cầu. Trong suốt những năm 1980, 1990, Khan giúp Triều Tiên , Iran và Libya sản xuất vũ khí hạt nhân bằng cách bàn giao các bản thiết kế và các bộ phận cần thiết để thực hiện công nghệ liên quan, bao gồm làm giàu uranium. Ông bị chính phủ Pakistan cáo buộc phát tán công nghệ hạt nhân và bị quản thúc tại nhà từ năm 2004 đến năm 2009.

Trong những năm 1945-1959, Washington đã bí mật tiếp nhận hơn 1.600 nhà khoa học tên lửa, kỹ sư và kỹ thuật viên sau giai đoạn Đức quốc xã. Chính những người này sau đó đã cung cấp thông tin và chuyên môn cho chương trình không gian của Mỹ trong cuộc chạy đua với Liên Xô.

Tuy nhiên, trong trường hợp của Bình Nhưỡng, ông Jung cho rằng vai trò của các nhà khoa học hạt nhân không phải vấn đề quá nghiêm trọng.

“Nếu Triều Tiên thực sự phá hủy các cơ sở hạt nhân, di chuyển đầu đạn hạt nhân và ICBM ra nước ngoài thì nhiều khả năng Bình Nhưỡng sẽ không thể tái khởi động chương trình hạt nhân ngay cả khi các nhà khoa học vẫn ở lại đất nước“, ông nói.

VnExpress

_________________

Đọc thêm:

Mỹ muốn tiếp nhận toàn bộ vũ khí hạt nhân của Triều Tiên

15/5/2018

John Bolton muốn Triều Tiên chuyển toàn bộ đầu đạn, tên lửa tới Mỹ để chứng minh cam kết phi hạt nhân hóa của mình.

Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton. Ảnh: Reuters.

Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton. Ảnh: Reuters.

“Tôi nghĩ việc thực hiện đầy đủ quyết định có nghĩa là loại bỏ tất cả vũ khí hạt nhân, tháo dỡ chúng, đưa đến Oak Ridge, Tennessee“, Cố vấn An ninh quốc gia Mỹ John Bolton hôm qua nói với ABC News về mục tiêu phi hạt nhân hóa Triều Tiên, ngay trước thềm cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ – Triều.

Oak Ridge là một cơ sở sản xuất hạt nhân của Mỹ và cũng là nơi lưu trữ các thiết bị vũ khí hạt nhân đã bị tháo dỡ của Libya trước đây. Bolton cho rằng chỉ có hành động này mới có thể loại bỏ hoàn toàn khả năng làm giàu urani và tái chế plutoni, giải quyết vấn đề tên lửa đạn đạo của Triều Tiên.

Họ phải tiết lộ toàn bộ địa điểm và cho phép một cuộc thanh sát công khai. Các bước như vậy sẽ đưa tới mục tiêu của Mỹ là phá hủy hoàn toàn, có thể kiểm chứng và không thể đảo ngược chương trình hạt nhân của Triều Tiên”, ông nói thêm.

Theo ông Bolton, trong hội nghị thượng đỉnh ngày 12/6 tới tại Singapore, Tổng thống Donald Trump sẽ đề nghị lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un tháo dỡ vũ khí, thiết bị hạt nhân cũng như chương trình tên lửa đạn đạo và các vũ khí sinh hóa. Chỉ khi hoàn tất những yêu cầu đó thì Bình Nhưỡng mới bắt đầu nhận được lợi ích từ Mỹ.

Đó là điều phải xảy ra trước khi lợi ích bắt đầu đổ vào Triều Tiên. Điều đó nằm trong tay Triều Tiên. Nếu họ muốn mở cửa với thế giới, muốn trở thành một quốc gia bình thường như Hàn Quốc, họ phải nhanh chóng phi hạt nhân hóa. Mỹ đã sẵn sàng để bắt đầu các hoạt động thương mại và đầu tư với Triều Tiên ngay khi có thể“, ông nói thêm.

Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cũng khẳng định nước này có thể dỡ bỏ các lệnh trừng phạt và để các công ty tư nhân hỗ trợ đầu tư vào cơ sở hạ tầng và nông nghiệp nếu Bình Nhưỡng đáp ứng được một số yêu cầu.

Triều Tiên thời gian qua cho thấy nhiều động thái thiện chí hướng tới mục tiêu phi hạt nhân hóa. Bình Nhưỡng cuối tuần trước thông báo sẽ đánh sập các đường hầm tại bãi thử hạt nhân Punggye-rie vào ngày 23-25/5 dưới sự chứng kiến của các nhà báo nước ngoài, gồm cả Mỹ và Hàn Quốc. Đáp lại, Tổng thống Trump đã cảm ơn Triều Tiên, cho rằng đây là một cử chỉ rất “thông minh và lịch thiệp”.

VnExpress

___________________

Đọc thêm:

Triều Tiên sắp tổ chức lễ đóng cửa bãi thử hạt nhân

12/5/2018

Bình Nhưỡng đang tiến hành các biện pháp kỹ thuật, sẵn sàng phá hủy cơ sở hạt nhân trước sự chứng kiến của phóng viên nước ngoài.

Một cổng đường hầm tại bãi thử hạt nhân Punggye-ri hồi năm 2016. Ảnh: Digital Globe.

Một cổng đường hầm tại bãi thử hạt nhân Punggye-ri hồi năm 2016. Ảnh: Digital Globe.

Buổi lễ đánh dấu việc đóng cửa bãi thử hạt nhân dự kiến được tổ chức trong giai đoạn từ ngày 23 đến 25/5, tùy thuộc vào điều kiện thời tiết. Các viện khoa học đang tiến hành biện pháp bảo đảm sự minh bạch khi chấm dứt các vụ thử hạt nhân”, hãng thông tấn trung ưong Triều Tiên KCNA hôm nay dẫn thông cáo Bộ Ngoại giao nước này cho biết.

Quy trình đóng cửa bao gồm đánh sập các đường hầm bằng thuốc nổ, bịt kín cổng vào hầm, tháo dỡ mọi đài quan sát, cơ sở nghiên cứu và trạm an ninh trong khu vực. Triều Tiên sẽ mời các nhà báo từ nước ngoài, gồm cả Mỹ và Hàn Quốc, tới theo dõi sự kiện này.

Hồi đầu tháng 5, Bình Nhưỡng đã rút các dây cáp khỏi đường hầm ở bãi thử Punggye-ri, bắt đầu quá trình ngừng hoạt động của cơ sở này. Đây cũng được coi là động thái đầu tiên của Bình Nhưỡng nhằm thực hiện cam kết của lãnh đạo Triều Tiên Kim Jong-un.

Trong cuộc họp thượng đỉnh với Tổng thống Hàn Quốc Moon Jae-in hôm 27/4, Kim Jong-un tuyên bố sẽ mời các chuyên gia, nhà báo của Mỹ và Hàn Quốc đến nước này để chứng kiến và đảm bảo sự “minh bạch” khi đóng cửa bãi thử hạt nhân.

Triều Tiên tới nay đã tiến hành 6 vụ thử hạt nhân, tất cả đều diễn ra tại bãi thử Punggye-ri, bên dưới ngọn núi Mantap thuộc tỉnh Bắc Hamgyong. Các chuyên gia phương Tây từng cảnh báo ngọn núi có thể đổ sập nếu Bình Nhưỡng tiến hành thêm một vụ thử hạt nhân tại đây.

Sau nhiều tháng đối đầu với những lệnh cấm vận mạnh mẽ và tuyên bố cứng rắn, Tổng thống Mỹ Donald Trump và lãnh đạo Triều Tiên dự kiến gặp nhau tại Singapore vào ngày 12/6 để thảo luận về vấn đề phi hạt nhân hoá. Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo cho biết Mỹ và Triều Tiên “hoàn toàn nhất trí” về mục đích cuộc gặp thượng đỉnh.

Vị trí bãi thử hạt nhân Punggye-ri. Đồ họa: DW.

Vị trí bãi thử hạt nhân Punggye-ri. Đồ họa: DW.

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.