Báo hay cho người bận rộn

Ngoại trưởng Mỹ Tillerson bị sa thải ảnh hưởng VN ra sao?

0

Tổng thống Trump sa thải Ngoại trưởng Rex Tillerson


Ông Mike Pompeo (trái) sẽ lên thay ông Rex Tillerson tại Bộ Ngoại giao Mỹ.
Ông Mike Pompeo (trái) sẽ lên thay ông Rex Tillerson tại Bộ Ngoại giao Mỹ.
Tổng thống Trump đã sa thải Ngoại trưởng Rex Tillerson, và đưa Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mỹ (CIA), Mike Pompeo, lên thay, báo chí Mỹ dẫn lời quan chức Nhà Trắng đưa tin hôm 13/3.

Tờ Washington Post nhận định rằng đây là một sự thay đổi lớn trong đội ngũ chuyên trách về an ninh quốc gia Mỹ, trong bối cảnh Hoa Kỳ tiến hành các cuộc đàm phán đầy nhạy cảm với Bắc Hàn.

Ông Trump hôm 9/3 yêu cầu ông Tillerson từ chức, và nhà ngoại giao hàng đầu nước Mỹ đã phải cắt ngắn chuyến thăm châu Phi để trở về Washington hôm 12/3.

Tin cho hay, ông Pompeo sẽ thay ông Tillerson tại Bộ Ngoại giao Mỹ, và bà Gina Haspel, Phó giám đốc CIA, sẽ trở thành người phụ nữ đầu tiên lên lãnh đạo cơ quan tình báo này.

Mike Pompeo, Director of the CIA, will become our new Secretary of State. He will do a fantastic job! Thank you to Rex Tillerson for his service! Gina Haspel will become the new Director of the CIA, and the first woman so chosen. Congratulations to all!

Trong một tuyên bố gửi tới tờ the Washington Post, ông Trump ca ngợi cả ông Pompeo và bà Haspel.

Tôi tự hào đề cử Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mike Pompeo làm tân Ngoại trưởng của chúng ta.
Ông Donald Trump nói.

“Tôi tự hào đề cử Giám đốc Cục Tình báo Trung ương Mike Pompeo làm tân Ngoại trưởng của chúng ta”, ông Trump nói.

“Gina Haspel, Phó Giám đốc CIA, sẽ được đề cử lên thay Giám đốc Pompeo và bà sẽ trở thành nữ giám đốc đầu tiên của CIA, một cột mộc lịch sử. Mike và Gina đã làm việc cùng nhau trong hơn một năm và đã phát triển một mối quan hệ tôn trọng nhau”.

Trên Twitter, Tổng thống Trump ngỏ lời “cám ơn” ông Rex Tillerson vì đã phụng sự đất nước.

Tổng thống Trump tại lễ nhậm chức của ông Tillerson hồi tháng Hai năm 2017.
Tổng thống Trump tại lễ nhậm chức của ông Tillerson hồi tháng Hai năm 2017.

Hãng tin Reuters nhận định rằng cú thay đổi nội các lớn nhất từ trước tới nay này trong chính quyền của ông Trump đã râm ran từ tháng Mười năm ngoái, sau khi xuất hiện tin tức về mối bất đồng giữa cựu giám đốc điều hành công ty dầu khí Exxon Mobil và “ông chủ” Nhà Trắng.

Nguyên thủ Mỹ khi ấy cho biết đã nói với ông Tillerson đừng tốn thời gian tìm cách đàm phán với lãnh tụ Bắc Hàn Kim Jong Un, sau khi nhà ngoại giao này tiết lộ rằng Hoa Kỳ đã liên lạc trực tiếp với Bình Nhưỡng về chương trình tên lửa và hạt nhân của nước này.

Mới nhất, hôm 12/3, các bình luận của ông Tillerson về việc Nga “rõ ràng” dính líu tới vụ hạ độc một cựu điệp viên hai mang Nga và con gái của ông này ở Anh dường như cũng trái ngược với Nhà Trắng.

VOA

__________________

Đọc thêm:

Ngoại trưởng Mỹ Tillerson bị sa thải ảnh hưởng đến Việt Nam ra sao?


Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và Giám đốc Cơ quan tình báo Trung ương (CIA) Mike Pompeo.
Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson và Giám đốc Cơ quan tình báo Trung ương (CIA) Mike Pompeo.
Các chuyên gia nhận định rằng việc sa thải Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson, người thường lên tiếng mạnh mẽ về sự bá quyền của Trung Quốc ở Biển Đông, sẽ tạo ra nhiều thách thức cho Việt Nam, buộc Hà Nội phải thích ứng kịp thời trong tình hình mới.

Giáo sư Tương Lai, từng là thành viên nhóm cố vấn cho các cựu thủ tướng Việt Nam, cho VOA biết rằng ông Tillerson từng phản đối gay gắt việc Trung Quốc bồi đắp và quân sự hóa các hòn đảo trên Biển Đông, nơi Việt Nam và Trung Quốc có tranh chấp chủ quyền, và chính ông là người khiến Bắc Kinh lo ngại:

“Có lẽ người mà Trung Quốc ngại, Ngoại trưởng của Trung Quốc ngại chính là ông Tillerson. Nhưng bây giờ việc Tổng thống Trump sa thải ông Tillerson khiến cho Việt Nam phải nhìn nhận rõ hơn vị thế của Việt Nam, để giữ một thái độ tự lập, tự cường, không phụ thuộc vào bên ngoài.”

Có lẽ người mà Trung Quốc ngại, Ngoại trưởng của Trung Quốc ngại chính là ông Tillerson. Nhưng bây giờ việc Tổng thống Trump sa thải ông Tillerson khiến cho Việt Nam phải nhìn nhận rõ hơn vị thế của Việt Nam, để giữ một thái độ tự lập, tự cường, không phụ thuộc vào bên ngoài.
Giáo sư Tương Lai

Từ California, tiến sĩ Lê Minh Nguyên, người theo dõi sát chính sách châu Á – Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, nhận định với VOA rằng việc ra đi của ông Tillerson có ảnh hưởng nhất định đến Việt Nam:

Cho đến nay chính sách của Hoa Kỳ đối với Trung Quốc chưa rõ ràng và dứt khoát. Ông Tillerson là người theo trường phái đương đầu với Trung Quốc, mà ông ra đi thì đương nhiên có ảnh hưởng đến chính sách của Mỹ nói chung ở châu Á – Thái Bình Dương, và ở Việt Nam nói riêng.

“Việt Nam theo chính sách ngoại giao đa phương hóa đa dạng hóa và đi dây thăng bằng mềm – nghiêng về bên nào mạnh để tồn tại. Nếu Hoa Kỳ có dấu hiệu yếu đi thì Việt Nam sẽ dựa vào Trung Quốc nhiều hơn. Dựa vào Trung Quốc nhiều hơn là một điều bất hạnh cho dân tộc mình.”

Hôm 13/3, Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump tuyên bố sa thải Ngoại trưởng Rex Tillerson và đề cử ông Mike Pompeo, Giám đốc Cơ quan tình báo Trung ương (CIA) vào vị trí này.

Ông Mike Pompeo, Giám đốc CIA.
Ông Mike Pompeo, Giám đốc CIA.

Tiến sĩ Lê Minh Nguyên cho biết thêm:

“Liệu lập trường của ông Mike Pompeo như thế nào thì chúng ta chưa rõ. Nhưng qua lời ông tổng thống Trump nói là có lập trường giống như tổng thống hơn là ông Tillerson – đặt ra những lợi ích trước mắt hơn là lợi ích lâu dài. Liệu chính sách sắp tới có còn giữ được sự cứng rắn với Trung Quốc hay không? Nếu Hoa Kỳ tiếp tục mềm dịu với Trung Quốc thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam.”

Liệu chính sách sắp tới có còn giữ được sự cứng rắn với Trung Quốc hay không? Nếu Hoa Kỳ tiếp tục mềm dịu với Trung Quốc thì sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến Việt Nam.
Tiến sĩ Lê Minh Nguyên

Tại buổi điều trần trước Ủy ban Đối ngoại Thượng viện vào tháng 1 năm ngoái, ông Rex Tillerson đã gửi đi một tín hiệu cứng rắn với Bắc Kinh: “Chúng ta sẽ phải gửi tới Trung Quốc một tín hiệu rõ ràng rằng trước hết, việc xây đảo phải dừng lại, và thứ nhì là việc quý vị tiếp cận các đảo đó sẽ không được cho phép”.

Giáo sư Tương Lai nói rằng ông Tillerson, người có thâm niên trong ngành khai thác dầu khí, hiểu rõ cái giá trị và lợi ích trên Biển Đông. Với việc ông Tillerson ra đi, giáo sư Tương Lai nghĩ rằng Việt Nam cần tìm người bạn đồng minh, hiểu được vị thế của Việt Nam, để chống lại áp lực của Trung Quốc.

“Dù ngoại trưởng nào sắp nhậm chức tại Mỹ, Việt Nam vẫn phải có một thái độ tranh thủ, làm thế nào để có được thiện chí giúp đỡ, hỗ trợ cho Việt Nam trong việc chống lại sự bành trướng của Trung Quốc.”

Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson, Ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Việt Nam 11/2017.
Ngoại trưởng Mỹ Rex Tillerson, Ngoại trưởng Việt Nam Phạm Bình Minh và Tổng thống Mỹ Donald Trump tại Việt Nam 11/2017.

Cũng có ý kiến cho rằng việc Tổng thống Trump bổ nhiệm ông Pompeo vào vị trí Ngoại trưởng Mỹ đã dấy lên lo ngại rằng chính quyền Tổng thống Trump có thể đưa ra cách tiếp cận “diều hâu hơn” đối với Bắc Kinh, mối quan hệ vốn luôn sóng gió với các tranh chấp thương mại và an ninh.

Tuy nhiên, theo tiến sĩ Lê Minh Nguyên, chính sách ngoại giao của Mỹ dưới chính quyền Tổng thống Trump dường như chịu nhiều ảnh hưởng bởi những người cân thận với tổng thống, vì vậy Việt Nam nên tìm hiểu từng bước đi thích hợp. Trong trường hợp Washington vẫn theo chiến lược mềm với Bắc Kinh thì Hà Nội nên tăng cường quan hệ với Nhật Bản hay Ấn Độ.

“Trong hơn một năm qua, chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ hình như hình thành từ những người chung quanh ông, trong gia đình ông. Việt Nam muốn định hình chính sách như thế nào thì không thể chỉ dựa vào ngoại trưởng hay bộ ngoại giao Hoa Kỳ vì nơi đó không có thực quyền.”

Trong hơn một năm qua, chính sách ngoại giao của Hoa Kỳ hình như hình thành từ những người chung quanh ông, trong gia đình ông. Việt Nam muốn định hình chính sách như thế nào thì không thể chỉ dựa vào ngoại trưởng hay bộ ngoại giao Hoa Kỳ vì nơi đó không có thực quyền.
Tiến sĩ Lê Minh Nguyên

Hôm 14/3, ông Feng Zhang, một chuyên gia trong chính sách đối ngoại Trung Quốc thuộc Đại học Quốc gia Úc, nói với tờ Business Insider rằng “Trung Quốc không ưa ông Tillerson.”

Ông Jia Qingguo, một chuyên gia về ngoại giao của Trung Quốc tại Đại học Bắc Kinh, nói với Reuters rằng “Trung Quốc có thể nhận thấy kết quả tích cực từ sự thay đổi nhân sự này.”

Trong khi đó, hôm 14/3, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lục Khảng nói rằng Trung Quốc hy vọng sự thay đổi nhân sự của Mỹ sẽ không ảnh hưởng đến sự phát triển các mối quan hệ và các lĩnh vực hợp tác quan trọng.

Vào tháng 1 năm nay, Ngoại trưởng Mỹ Tillerson cho biết ông dự định sẽ tại nhiệm đến hết năm 2018, dù có những đồn đoán cho rằng ông có thể sẽ sớm ra đi do mối quan hệ không mấy suôn sẻ với Tổng thống Donald Trump.

VOA

______________

Đọc thêm:

Ngoại trưởng mới ‘cùng sóng’ với ông Trump lợi hại ra sao?

Theo nhận định của Time, ông Mike Pompeo có thứ mà ông Rex Tillerson không có: bề ngoài lạnh lùng và niềm tin của ông Trump

Sau nhiều tháng bất đồng công khai với ngoại trưởng của mình, Tổng thống Donald Trump đã tìm được một người “luôn cùng sóng” để đại diện cho bộ mặt của Mỹ ở nước ngoài.

Quan hệ tốt

Giám đốc CIA Mike Pompeo, 54 tuổi, một doanh nhân và nghị sĩ bảo thủ được bầu vào Hạ viện năm 2010 như một phần của làng sóng Đảng Trà. Nếu được Thượng viện xác nhận, ông sẽ trở thành nhà ngoại giao cao nhất của Mỹ giữa lúc đang nổi lên những vấn đề xoay quanh cuộc đàm phán với Triều Tiên về một cuộc gặp thượng đỉnh tiềm năng với nhà lãnh đạo Kim Jong-un.

Lần gần nhất ông Pompeo phát ngôn liên quan tới vấn đề Triều Tiên là hôm 11-3, ông nói với Fox News rằng: “Đừng ảo tưởng, khi vẫn đang đàm phán, chúng tôi sẽ không có chút nhượng bộ nào”.

Ngoại trưởng mới 'cùng sóng' với ông Trump lợi hại ra sao? - Ảnh 1

Theo nhận định của Time, ông Mike Pompeo có thứ mà ông Rex Tillerson không có: bề ngoài lạnh lùng và niềm tin của ông Trump. Ảnh: Reuters

Phát biểu tại Nhà Trắng sau quyết định sa thải không chút khách sáo với Ngoại trưởng Rex Tillerson, ông Trump ca ngợi “năng lượng và trí tuệ mạnh mẽ” của ông Pompeo và dự đoán vị này sẽ là “một ngoại trưởng vĩ đại thực sự”.

Ông chủ Nhà Trắng còn nhấn mạnh quan hệ tốt đẹp của mình với tân ngoại trưởng, đối nghịch hoàn toàn với quan hệ của ông với ông Tillerson.

“Tôi đã làm việc với Mike Pompeo một thời gian – một con người tràn đầy năng lượng và trí tuệ mạnh mẽ, chúng tôi luôn luôn cùng sóng” – ông Trump nói với báo giới khi chuẩn bị rời Washington tới California, nơi ông dự định thị sát khu vực biên giới với Mexico và xem xét 8 mẫu thiết kế của tường ngăn cách mới để ngăn nhập cư và buôn ma túy.

“Mối quan hệ giữa chúng tôi rất tốt và đó là điều tôi cần ở một ngoại trưởng”- ông Trump nói.

Theo Guardian, ông Pompeo từng học trường Luật Harvard và tốt nghiệp thủ khoa Học viện Quân sự West Point. Ông từng phục vụ 3 nhiệm kỳ trong vai trò đại diện quận thứ 4 của bang Kansas.

Là một thành viên của Ủy ban Hạ viện về tình báo, ông Pompeo giữ quan điểm chỉ trích gay gắt đối với chính sách đối ngoại của Mỹ dưới thời chính quyền ông Obama, đặc biệt thỏa thuận hạt nhân với Iran.

Tổng thống Trump đã viện dẫn sự bất đồng với ông Tillerson về Iran là lý do để sa thải vị cựu giám đốc dầu khí này. Ông Tillerson vốn là người ủng hộ thỏa thuận hạt nhân Iran, gọi đây là cách tốt nhất để ngăn chặn tham vọng hạt nhân của Tehran. Ngược lại, ông Trump gọi đó là “sự bẽ mặt với nước Mỹ” và đe dọa sẽ rút hoàn toàn khỏi thỏa thuận này.

Ngoại trưởng mới 'cùng sóng' với ông Trump lợi hại ra sao? - Ảnh 2

Từ trái qua: Các ông Rex Tillerson, Mike Pompeo và Bộ trưởng Quốc phòng James Mattis trên đường đến dự một cuộc họp hôm 13-1. Ảnh: Reuters

Năm 2016, một ngày trước khi Tổng thống Trump thông báo sẽ đề cử ông Pompeo lãnh đạo CIA, vị này đã viết trên Twitter rằng: “Tôi mong mỏi được quay ngược thỏa thuận tai hại với nhà nước tài trợ khủng bố lớn nhất thế giới”.

Ông Pompeo cũng “cùng nhịp” với Tổng thống Trump về biến đổi khí hậu, thể hiện sự ngờ vực với về đề con người được xem là phải chịu trách nhiệm trong câu chuyện này. Ông từng nói rằng hiệp định về biến đổi Paris sẽ là “gánh nặng tốn kém” đối với Mỹ. Năm ngoái, ông Trump đã thông báo Mỹ rút ra khỏi thỏa thuận này. Trong khi đó, ông Tillerson ủng hộ thỏa thuận Paris và tích cực thúc đẩy tổng thống Mỹ ở lại.

Trong những ngày phục vụ trong quân đội, ông Pompeo từng là một sĩ quan kỵ binh tuần tra Tấm rèm sắt trước sự sụp đổ của Bức tường Berlin. Sau đó, ông có được một tấm bằng của trường luật Harvard danh giá trước khi tiến vào hoạt động trong lĩnh vực doanh nghiệp.

Ông có những mối quan hệ thân thiết với các tỉ phú công nghiệp Charles và David Koch. Các đại gia này đầu tư vào Thayer Aerospace – một công ty ông Pompeo khởi nghiệp với những người bạn từ West Point năm 1998. Ông còn tham gia một công ty khác trong lĩnh vực dầu mỏ tên là Koch Industries.

Quan điểm diều hâu

Vị chính trị gia 54 tuổi này giữ quan điểm diều hâu về nhiều vấn đề chính sách, từ tra tấn, giám sát và người thổi còi Cơ quan An ninh Quốc gia (NSA) Edward Snowden.

Ông bảo vệ chương trình nghe lén của NSA và chống lại việc đóng cửa nhà tù tai tiếng ở Vịnh Guantanamo. Ông còn bảo vệ các hình thức tra tấn của CIA và nói rằng CIA không phải “những người kẻ tra tấn, mà là những người yêu nước”.

Ngoại trưởng mới 'cùng sóng' với ông Trump lợi hại ra sao? - Ảnh 3

Ông Pompeo từng học trường Luật Harvard và tốt nghiệp thủ khoa Học viện Quân sự West Point. Ảnh: Reuters

Tuy nhiên, về vấn đề cáo buộc Nga can thiệp chiến dịch bầu cử của Tổng thống Trump. Ông Pompeo ban đầu đã coi nhẹ báo cáo của CIA nói Nga cố can thiệp vào bầu cử tổng thống Mỹ. Nhưng trong phiên điều trần xác nhận đề cử của mình, ông dường như lại chia sẻ những quan điểm trong báo cáo này.

Theo Guardian, Thượng viện Mỹ đã thông qua việc đề cử ông Pompeo với 66 phiếu thuận và 32 phiếu chống. Lãnh đạo phe thiểu số Dân chủ – người bỏ phiếu xác nhận ông Pompeol, đã nói trong một tuyên bố hôm 13-3: “Nếu được xác nhận là ngoại trưởng, chúng tôi hy vọng ông Pompeo sẽ bắt đầu hành động và bắt đầu tăng cường sức mạnh các chính sách của chúng ta đối với Nga và Tổng thống Putin”.

Trong một tuyên bố từ Nhà Trắng, ông Pompeo nói rằng ông biết ơn sâu sắc Tổng thống Trump vì cho phép ông làm giám đốc CIA và tạo cho ông cơ hội trở thành ngoại trưởng.

“Nếu được xác nhận, tôi mong mỏi được dẫn đường cho đội quân ngoại giao tốt nhất thế giới, xây dựng và thực hiện chính sách đối ngoại của tổng thống”- ông Pompeo khẳng định.

Tuy nhiên, theo đài NPR, ông Pompeo chưa từng có kinh nghiệm ngoại giao và cũng không có phong cách của một nhà ngoại giao.

Người Lao Động

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.