Báo hay cho người bận rộn

Sơn Đoòng: Đi để nhớ, đến để giữ

0

Sơn Đoòng: Đi để nhớ, đến để giữ

26/05/2016
Hang Sơn Đoòng có lẽ là di sản tự nhiên duy nhất của Việt Nam đang được những người bạn nước ngoài gìn giữ giúp. Họ không chỉ quảng bá thay, họ còn hướng dẫn người dân bản địa cũng như khách viếng thăm cách ứng xử với di sản, điều còn thiếu đối với rất nhiều di sản cấp quốc gia và quốc tế độc đáo mà Việt Nam đang sở hữu.

3.000 USD: không hề mắc

Không tính hai ngày đầu và cuối làm quen với khí hậu và nghỉ ngơi lại sức tại Phong Nha và Đồng Hới, tour thám hiểm hang Sơn Đoòng kéo dài năm ngày bốn đêm ở trong hang và thuộc vùng lõi của vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng. Du khách tham gia tour sẽ thám hiểm hai hang, gồm hang Én – nơi có vài tour ngắn ngày khác – và hang Sơn Đoòng với một tour duy nhất.

Một cửa vào hang Én, nơi dòng  suối Rào chảy ngầm vào hệ thống hang

Luồn rừng lội suối, leo lên leo xuống những quả đồi dốc tưởng như không có điểm kết, đu bám dây men theo các măng đá khổng lồ leo xuống đáy hang, mò mẫn xuyên hang với chiếc đèn pin nhỏ trên đầu, đôi khi bị vài con vắt đu bám… là vài trong số những cực nhọc mà khách tham gia tour sẽ trải qua. Nhưng, niềm vui trên suốt hành trình, những bữa ăn bên ánh đèn mờ, những câu chuyện bên bếp lửa, những đêm ngủ trong lều nghe tiếng chim én, tiếng suối róc rách, và đặc biệt là những khoảnh khắc chiêm ngưỡng quần thể tự nhiên đa dạng trong hang Én và Sơn Đoòng (măng đá, chuông đá, sông ngầm vườn nguyên sinh, hóa thạch, ngọc động, thảm thực vật hay thác nước) kết hợp với ánh sáng mặt trời chiếu qua các hố sáng sẽ mang lại cho du khách những trải nghiệm không thể quên.

Năm ngày, tất cả các thành viên theo đoàn hoàn toàn bị cắt liên lạc với thế giới hiện đại, không điện thoại, không internet, không tivi. Tất nhiên, điện thoại vệ tinh của người tổ chức tour mang theo chỉ để gọi những cuộc thực sự quan trọng hay cấp cứu với giá cước lên đến 80 ngàn đồng/phút. Hơn 100 tiếng đồng hồ, các thành viên hòa trọn cả thể xác và tâm trí vào thiên nhiên hùng vĩ, luôn miệng thốt lên những câu cảm thán đầy phấn khích và cùng chia sẻ những cảm nhận hiếm có và khó so sánh nhất trong đời.

Một trong những vòm động lớn, đẹp nhất thuộc hang Sơn Đoòng nơi có hệ thống măng đá,
chuông đá khổng lồ và các hồ nước chứa ‘ngọc động’, được tạo ra từ nước và hạt bụi đá vôi qua nhiều triệu năm

Giới hạn số lượng khách viếng thăm từng năm mà vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng đang áp dụng hiện nay là biện phát tích cực nhất để khai thác quần thể hang một cách bền vững trước khi các nhà chức trách tìm được cách khác bền vững hơn trong tương lai, nhằm mang lại thu nhập cho ngành du lịch của tỉnh, vừa đảm bảo tất cả mọi người, đặc biệt là người Việt Nam và con cháu sau này cũng có cơ hội chiêm ngưỡng kỳ quan tự nhiên không chỉ của quốc gia mà của cả nhân loại, như những ngày đầu quần thể hang mới được phát hiện.

Không ít người cho rằng bỏ ra 64 triệu đồng (3.000 USD) cho chuyến đi thám hiểm hang Sơn Đoòng ở Quảng Bình là quá nhiều vì số tiền ấy đủ để tham quan vài nước châu Âu. Đó là tính toán hoàn toàn chính xác, cá nhân tôi ủng hộ ý kiến này, nếu ai đó có ý định tham gia tour Sơn Đoòng chỉ vì đây là hang động lớn nhất thế giới. Nhưng với những ai yêu thích thiên nhiên và khao khát hòa mình vào sự vĩ đại, vô tận, khó tưởng tượng của tạo hóa, số tiền này vẫn còn rẻ cho những trải nghiệm mà bản thân nhận được trong chuyến đi.

Học bảo vệ di sản

Trong mỗi chuyến đi, ngoài việc hướng dẫn, giới thiệu và đảm bảo an toàn cho du khách, một trong những nhiệm vụ ấn tượng nhất mà các chuyên gia cũng như đội ngũ hướng dẫn, phục vụ để lại trong lòng du khách chính là ý thức bảo vệ hệ sinh thái quần thể di sản.

Các chuyên gia giải thích có hai lý do chính cho việc đi, đứng đúng trên lối mòn đã có sẵn trong rừng, trong hang, không bước ra những vị trí khác: Thứ nhất, bớt nguy hiểm tính mạng vì có thể bước vào những vị trí yếu của kết cấu đá vôi, hoặc thảm thực vật. Thứ hai, tránh làm nứt gãy những măng đá, đạp hỏng những thảm thực vật mất cả triệu năm mới hình thành.

Những lối mòn trong hang thường bị xóa dấu vết khi nước sông ngầm dâng ngập lòng hang vào mùa lũ (tháng 11-12), đặc biệt là khu vực hồ bùn gần bức tường khổng lồ mang tên bức tường Việt Nam, sát cửa sau của hang Sơn Đoòng. Tuy nhiên, thậm chí những nét chữ viết bằng ngón tay trên tường bùn cũng được các chuyên gia xóa ngay khi nhìn thấy vì theo chuyên gia hang động David, “muốn mọi người bỏ thói quen viết vẽ lên bất cứ di sản nào”.

Các chuyên gia và hướng dẫn viên chia nhau đi xen kẽ trong đoàn để kịp nhắc nhở nếu thành viên nào có ý định bẻ măng đá hay nhặt ngọc động, những vật thể độc đáo trong hang mà quá trình hình thành được tính bằng cả triệu năm từ nước chảy và nhỏ giọt trên nền tảng đá vôi, chứa đầy những thông tin quan trọng về việc hình thành kết cấu hang động.

Đã thành thói quen, trên suốt hành trình, mọi người đều chủ động thu gom bất cứ vỏ chai nước, giấy gói bánh hay bịch nhựa nào đó bị bỏ lại trên đường. Các chuyên gia luôn là người làm mẫu, và nhắc nhở nhóm porter, hướng dẫn địa phương và du khách cùng làm việc đó.

“Ban đầu, người dân địa phương chưa hiểu hết giá trị của hang động, nhưng nhiều lần tận mắt chứng kiến du khách trầm trồ, ngạc nhiên và khen ngợi cảnh đẹp khi thăm hang, họ đã hiểu họ đang sở hữu một hang động độc đáo thế nào. Chúng tôi nhắc nhở và làm gương cho họ về việc giữ gìn vệ sinh, tự giác dọn dẹp rác thải thậm chí không phải của mình” – Ien Watson, chuyên gia hang động Hoàng gia Anh nói. Một quan chức thuộc UNESCO từng tham gia tour và thử bỏ rác lung tung trong hang động xem có ai phát hiện ra và dọn dẹp. “Chúng tôi đã tìm thấy, nhắc nhở khách và sau này thì biết đó là do họ thử chúng tôi”, ông nói thêm.

Đủ loại rác ai đó vô ý bỏ lại trong rừng có lẽ là “chiến lợi phẩm” duy nhất mà những nhà tổ chức tour thường xuyên mang ra khỏi rừng sau mỗi chuyến đi.
Trong khi ngành du lịch Việt Nam đang khản cổ kêu gào du khách bảo vệ môi trường, bỏ rác đúng chỗ, giữ gìn di sản tại các điểm đến du lịch (mà vẫn chưa có kết quả), thì các chuyên gia người nước ngoài tại Sơn Đoòng đang tích cực làm gương và tạo ảnh hưởng cho những người tham gia tour – một cách hướng dẫn khá hiệu quả. Tất nhiên, chỉ với số lượng người tham quan giới hạn, nằm trong vòng kiểm soát.

Hiện nay, cách duy nhất để khám phá hang Sơn Đoòng là tham gia tour 7 ngày của Công ty Oxalis, từ tháng 2-8. Website công ty này có lịch thông báo các tour trong năm và chỗ còn trống trong từng tour. Nếu thực sự muốn đi, bạn đừng bỏ cuộc nếu thấy các tour đã đầy, vì rất có thể giờ chót, bạn sẽ được chọn thay ai đó không thể tham gia, phải hủy tour đột xuất.

Nhưng bạn cần chuẩn bị nhiều thứ ngoài tiền bạc: sức khỏe để đi bộ cả ngày trong rừng, kỹ năng bám, giữ, đu bám, khi leo trèo ở một số nơi như cửa hang có khối thạch nhũ đồ sộ, hoặc khu vực đá đổ; giày có đế bám đá, nhưng rỗng đáy để nước có thể thoát dễ dàng vì bạn có thể phải lội nước nguyên ngày cả trong lẫn ngoài hang; vài bộ quần áo nhẹ, chóng khô vì nhiệt độ trong hang khá ổn định. Với những người thích chụp ảnh, thì máy ảnh chuyên hoặc bán chuyên, chân máy và ống kính góc rộng là những lựa chọn hợp lý. 

Bài và ảnh Kim Dung, Người Đô Thị 

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.