Báo hay cho người bận rộn

TQ có thể trả đũa thương mại Mỹ đến đâu?

0

Trung Quốc có thể trả đũa thương mại Mỹ đến đâu?


Táo Mỹ bày bán ở Trung Quốc
Táo Mỹ bày bán ở Trung Quốc


Trung Quốc và Hoa Kỳ đã chìm vào tranh chấp thương mại ngày càng sâu sắc khiến cho các thị trường tài chính chao đảo và Tổng thống Mỹ Donald Trump đe dọa áp đặt thuế lên thêm 200 tỷ đô la giá trị hàng nhập khẩu của Trung Quốc – hành động khiến Bắc Kinh cáo buộc Washington phát pháo một cuộc chiến thương mại.

Hôm 18/6, ông Trump nói rằng lời đe dọa của ông là sự trả đũa với quyết định của Trung Quốc tăng thuế quan lên 50 tỷ hàng hóa Mỹ trong cuối tuần qua – một động thái mà bản thân nó đã là phản ứng của Trung Quốc với việc áp đặt thêm thuế lên hàng hóa của họ mà Mỹ loan báo trước đó.

Quy mô đơn thuần của lời đe dọa mới nhất của ông Trump khiến Trung Quốc không thể đưa ra phản ứng đích đáng kể từ khi giá trị hàng hóa bị đánh thuế (250 tỷ _ ĐBĐT) vượt hơn 70 tỷ đô la so với tổng giá trị hàng hóa mà Trung Quốc nhập khẩu của Mỹ hồi năm ngoái, theo dữ liệu của Mỹ.

Trung Quốc có thể phản ứng bằng cách khác. Sau đây là một số kịch bản khả dĩ.

Sau khi đe dọa sẽ áp thuế thêm 25% với 50 tỉ đô la hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ hôm thứ Sáu tuần trước, Trung Quốc có thể tăng thuế lên thêm nhiều hàng hóa của Mỹ nữa, như máy bay chẳng hạn.

Họ cũng có thể tăng mức thuế lên các mặt hàng mà họ đang nhắm vào.

Nhưng Trung Quốc cũng chỉ có thể hành động tới mức đó mà thôi.

Trung Quốc nhập khẩu 129,89 tỷ đô la hàng hóa Mỹ hồi năm ngoái, so với lượng 505,47 tỷ đô la hàng hóa Trung Quốc nhập khẩu vào Mỹ hồi, theo số liệu của Mỹ. Con số này khác với số liệu do hải quan Trung Quốc đưa ra mà theo đó Trung Quốc nhập khẩu 153,9 tỷ hàng hóa Mỹ còn Mỹ mua 429,8 tỷ đô la hàng hóa Trung Quốc.

Cho dù theo số liệu nào đi nữa thì ngay cả khi chính quyền Trump vẫn áp thuế lên 300 hay thậm chí 400 tỷ đô la hàng hóa Trung Quốc, Bắc Kinh chỉ có thể áp thuế lên tổng cộng hơn 100 tỷ đô hàng hóa Mỹ.

Để leo thang cuộc chiến thương mại, Bắc Kinh có thể dùng đến các biện pháp phi thuế quan. Họ có thể tạo tạo ra những nút thắt cổ chai tốn kém cho hàng nhập khẩu từ Mỹ.

Hồi tháng Năm, các nhà nhập khẩu Trung Quốc cho Reuters đã tăng cường kiểm tra hàng hóa nhập từ Mỹ so với kiểm tra bất chợt trước đây. Những sản phẩm bị ảnh hưởng bao gồm từ thịt lợn và xe hơi cho đến táo và cherry.

Các nhà nhập khẩu cho biết họ được nói rằng các biện pháp kiểm tra này chỉ đơn thuần là ‘mang tính kỹ thuật’ về bản chất. Táo, cherry, xe hơi và thịt lợn Mỹ đã nằm trong danh sách bị Trung Quốc áp thuế.

Trung Quốc cũng có thể áp đặt những quy định mới lên hàng hóa và các công ty Mỹ để hoặc là hạn chế sự hiện diện của Mỹ tại nước họ hoặc thậm chí là cấm cửa luôn.

Trong nhiều năm, các thương hiệu Mỹ như Facebook và Google đã bị cấm cung cấp dịch vụ ở Trung Quốc.

Việc xin giấy phép hoạt động trong một số lĩnh vực cũng có thể sẽ khó khăn hơn.

Ông Jacob Parker, phó chủ tịch phụ trách các hoạt động ở Trung Quốc của Hội đồng Kinh doanh Mỹ-Trung, cho biết Trung Quốc chắc chắn sẽ bắt đầu xem xét các cách thức khác để thực thi những hành động chống lại các công ty Mỹ hoạt động ở thị trường của họ.

Một điều mà tôi nghe từ các công ty là Chính phủ Trung Quốc đã có những cuộc họp với các doanh nghiệp tư nhân và các công ty Nhà nước nội địa để bàn bạc về dừng mua hàng và dịch vụ Mỹ và chuyển hợp đồng sang cho các công ty châu Âu, Nhật và các công ty nội địa Trung Quốc,” Parker cho biết.

“Điều này sẽ có tác động rất lớn vì nhiều công ty của chúng tôi hoạt động ở Trung Quốc đã xây dựng được thị phần lớn qua hàng chục năm. Nếu thị phần đó bị xói mòn thì gần như sẽ không thể trở lại như cũ,” Parker giải thích.

Việc Trung Quốc phê chuẩn cho các thỏa thuận kinh doanh với Mỹ cũng sẽ trở nên khó khăn hơn.

Chẳng hạn như họ vẫn chưa phê chuẩn thương vụ thâu tóm hãng bán dẫn NXP Semiconductors trị giá 44 tỷ đô la mà hãng sản xuất chip điện tử Qualcomm của Mỹ đưa ra – một thỏa thuận đã nhận được sự đồng ý của tám trong số chín nhà quản lý bắt buộc trên thế giới.

Trung Quốc cũng có thể cho phép đồng nhân dân tệ giảm giá hơn nữa so với đồng đô la, khiến cho hàng hóa nhập khẩu từ Mỹ trở nên đắt đỏ hơn và hàng xuất khẩu Trung Quốc rẻ hơn. Trên thực tế, đồng nhân dân tệ đã giảm giá so với đồng đô la từ giữa tháng Tư, sau khi tăng giá đều đặn kể từ tháng Giêng năm 2017.

Tuy nhiên một số nhà kinh tế nói rằng các nhà hoạch định chính sách Trung Quốc sẽ cảnh giác với việc để cho đồng nhân dân tệ trượt giá mạnh so với đồng đô la. Hành động phá giá đồng nhân dân tệ hồi năm 2015 đã dẫn đến việc dòng vốn tháo chạy ra khỏi Trung Quốc trong nhiều tháng trời mà giới chức Trung Quốc phải chật vật đối phó – một ký ức chẳng mấy xa.

Trung Quốc cũng có thể cắt giảm lượng tài sản mà họ nắm giữ của Ngân khố Mỹ. Tính đến tháng Ba năm 2018, nước này hiện đang nắm giữ 1.188 tỷ đô la trái phiếu Chính phủ Mỹ, con số cao nhất kể từ tháng 10 năm 2017.

Tuy nhiên do Trung Quốc nắm giữ một lượng lớn như vậy tài sản của Mỹ trong tài khoản đầu tư của họ, một số nhà kinh tế cho rằng Bắc Kinh không muốn giá trị các khoản đầu tư của họ sụt giảm mạnh.

Chính vì thế mà nhiều kinh tế gia cho rằng Trung Quốc nhiều khả năng tăng cường sức ép lên các công ty Mỹ hơn là gây ra hỗn loạn trên thị trường mà cuối cùng khiến cho Bắc Kinh bị tổn thương.

Hàng hóa Mỹ cũng có thể bị người tiêu dùng Trung Quốc tẩy chay. Hàng hóa Hàn Quốc từng bị tẩy chay khi quan hệ giữa Bắc Kinh với Seoul trở nên lạnh giá sau khi Hàn Quốc triển khai hệ thống phòng vệ chống tên lửa tầm cao THAAD bất chấp sự phản đối của Trung Quốc.

Lượng du khách Trung Quốc đến Mỹ cũng có thể bị ảnh hưởng khi các nhà điều hành tour cắt giảm các tour đi Mỹ. Có khoảng 3 triệu người Trung Quốc đến thăm Mỹ hàng năm và họ chi tiêu hàng tỷ đô la.

Khi bà Thái Anh Văn đắc cử Tổng thống Đài Loan hồi năm 2016, số lượng du khách Trung Quốc đến Đài Loan đã sụt giảm mạnh. Mặc dù bà Thái nói bà muốn hòa bình với Trung Quốc, Bắc Kinh nghi ngờ rằng bà muốn tuyên bố độc lập chính thức.

Du lịch chiếm gần hai phần ba xuất khẩu dịch vụ của Mỹ đến Trung Quốc trong năm 2015, theo Ủy Ban Thương mại Quốc tế của Mỹ. Du lịch cũng là khu vực xuất khẩu dịch vụ lớn nhất Mỹ đến Trung Quốc.

Một phản ứng cực đoan của Trung Quốc có thể làm cấm vận giao thương với một loạt hàng hóa Mỹ, nhưng điều này không tương ứng với giọng điệu và hành động của Trung Quốc.

Động thái như thế sẽ dẫn đến quan hệ song phương xấu đi trầm trọng và gây xáo trộn trong hệ thống thương mại toàn cầu.

Hoa Kỳ từng áp đặt lệnh cấm vận thương mại lên Trung Quốc trong khoảng từ năm 1950 cho đến năm 1972.

VOA

________________

Đọc thêm:

Sau gói trừng phạt trị giá 50 tỷ USD hàng hóa nhập khẩu từ Trung Quốc, Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây tiếp tục dọa đánh thuế thêm 200 tỷ USD khiến thị trường chứng khoán Trung Quốc chao đảo, truyền thông Đại Lục buộc đưa ra định hướng dư luận nhằm xoa dịu thị trường.

Trump mạnh tay

Ngày 15/6 vừa qua Tổng thống Donald Trump đã đưa ra danh sách các mặt hàng nhập khẩu từ Trung Quốc sẽ bị áp thuế, với trị giá 50 tỷ USD.

Ngày 19/8, tổng thống Mỹ tiếp tục kêu gọi nâng mức áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc lên 200 tỷ USD. Trước quyết định đó, Trung Quốc tuyên bố họ sẽ có biện pháp đáp trả mạnh mẽ.

Diễn biến trên khiến nhiều người lo ngại về nguy cơ leo thang của cuộc chiến tranh thương mại.

Trước đó, vào tháng 3 khi Trump tuyên bố dự định áp thuế đối với các mặt hàng nhôm thép nhập khẩu từ Trung Quốc và một số quốc gia, nhiều ý kiến phản đối cho rằng hành động đó sẽ khiến kinh tế Mỹ chịu thiệt hại nặng, làm kích phát một cuộc chiến tranh thương mại, và rất nhiều chính trị gia đã chỉ trích chính sách của tổng thống Mỹ.

Tuy nhiên, đến nay tình hình dường như đi ngược với dự đoán.

Tại cuộc họp chính sách (FOMC) của Fed diễn ra trong hai ngày 12-13/6, Fed đã quyết định nâng 25 điểm lãi suất cơ bản (0,25%). Đây là lần thứ 2 Fed nâng lãi suất trong năm nay và đưa ra tín hiệu về việc nâng lãi suất thêm 2 lần nữa trong năm.

Theo đánh giá của Fed, nền kinh tế Mỹ đã chuyển từ trạng thái có tốc độ tăng trưởng vừa phải sang tốc độ tăng trưởng bền vững, chi tiêu hộ gia đình và đầu tư cố định cho hoạt động sản xuất kinh doanh đều tăng lên.

Tỷ lệ thất nghiệp hiện tại của Mỹ chỉ vào khoảng 3,8% – mức thấp nhất trong gần 2 thập kỷ. Theo dự báo của Bloomberg, tăng trưởng GDP của Mỹ năm 2018 sẽ vào khoảng 2,8%, tăng hơn 0,5 điểm phần trăm so với GDP năm 2017 (2,3%).

Trung Quốc chao đảo

Trong khi đó, diễn biến ở Trung Quốc thì lại hoàn toàn khác. Ngay sau khi Fed nâng lãi suất, Ngân hàng Trung Ương Trung Quốc (PBOC) quyết định giữ nguyên mức lãi suất cơ bản nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế. Tăng trưởng GDP của Trung Quốc được dự đoán sẽ chậm lại.

Trong bối cảnh Mỹ áp thuế đối với hàng hóa Trung Quốc, PBOC đã phải đưa ra những tuyên bố nhằm trấn an thị trường, đồng thời bơm vốn cho nền kinh tế.

Theo đó, vào ngày 19/6, PBOC đã bơm thêm 200 tỷ Nhân dân tệ (31 tỷ USD) vào nền kinh tế thông qua công cụ cho vay trung hạn, nâng tổng số tiền bơm vào trong tháng 6 là 403,5 tỷ Nhân dân tệ (62,5 tỷ USD), mức lớn nhất kể từ tháng 12 năm 2016.

Nguồn vốn bổ sung này được bơm thêm sau khi PBOC tuyên bố sẽ kiểm soát “tốc độ và mức độ” của nguy cơ chiến tranh thương mại đang diễn ra nhằm giảm thiểu rủi ro cho nền kinh tế.

Đồng thời, PBOC cũng cho biết đã thành lập nhóm có chức năng xử lý rủi ro tài chính toàn cầu. Nhóm này sẽ theo dõi sát sao thị trường để phát hiện bất kỳ rủi ro nào xuất phát từ bên trong lẫ bên ngoài.

Tuy vậy, cho đến nay những nỗ lực này dường như chưa mang lại kết quả như mong đợi.

Vào ngày 19/6, các nhà đầu tư chứng khoán Trung Quốc đã tháo chạy khỏi thị trường, khiến chỉ số thị trường chứng khoán lần đầu tiên sụt giảm xuống dưới mốc 3.000 điểm kể từ tháng 9 năm 2016, mức thấp nhất trong vòng 2 năm.

Chỉ số Shanghai Composite giảm 5% trong ngày trước khi hồi phục nhẹ ở cuối phiên. Đồng Nhân dân tệ giảm xuống mức thấp nhất trong vòng 5 tháng so với đồng Đô la Mỹ.

Sản xuất công nghiệp và doanh số bán lẻ tháng 5 của Trung Quốc đều thấp hơn dự đoán.

Định hướng truyền thông

Theo chuyên gia kinh tế của tập đoàn ANZ ở Thượng Hải, ông David Qu, PBOC đang trong áp lực đưa ra chính sách tiền tệ trong bối cảnh tỷ lệ nợ trong nền kinh tế tăng cao và các công ty gặp khó khăn về tài chính.

Mối đe dọa của cuộc chiến tranh thương mại cũng khiến các nhà làm chính sách khó kiểm soát được các khoản vay nợ của nền kinh tế lớn thứ 2 thế giới này.

Trước bối cảnh đó, Truyền thông Đại Lục đã định hướng dư luận để trấn an thị trường.

Tờ Nhật báo Nhân dân, một tờ báo của Đảng Cộng sản Trung Quốc đã đăng tải một bài viết cho rằng những yếu tố cốt lõi của nền kinh tế Trung Quốc không thay đổi cho dù có sự thay đổi trong môi trường trong nước và quốc tế; đồng thời ca ngợi về chính sách tài khóa của chính phủ nhằm kích thích tăng trưởng.

Ngoài ra, Tờ Tin tức Tài chính – một tờ báo của PBOC bình luận rằng NHTW dự kiến sẽ tăng cung tiền và linh hoạt để đối phó với những bất ổn.

Trung Quốc vẫn chưa công bố chính thức các mặt hàng nhập khẩu từ Mỹ sẽ bị áp thuế. Và thật khó để dự đoán được cuộc chiến thương mại sẽ đi tới đâu. Nhưng trước hết, nền kinh tế Trung Quốc đang dần bị tác động từ chính sách áp thuế này của Mỹ.

Trí Thức VN

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.