Báo hay cho người bận rộn

TQ từng ôm hận vì tàu sân bay Mỹ như thế nào?

0

Trung Quốc từng ‘ôm hận’ vì tàu sân bay Mỹ như thế nào?

04/03/2018
Sự xuất hiện của các tàu sân bay Mỹ ở Đài Loan không chỉ khiến Trung Quốc chùn tay, Bắc Kinh xem đó là nỗi nhục thật sự. Các “sát thủ tàu sân bay” đã ra đời trong bối cảnh ấy.
Trung Quốc từng ôm hận vì tàu sân bay Mỹ như thế nào? - Ảnh 1.

USS Carl Vinson (CVN-70), tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân thứ 3 thuộc lớp Nimitz – Ảnh: US NAVY

Mỹ không phải là quốc gia đầu tiên phát minh ra tàu sân bay nhưng là nước đi đầu hiện nay về công nghệ chế tạo, biến việc triển khai chúng trở thành một nghệ thuật.

Nguyên thủy của những hàng không mẫu hạm hàng trăm ngàn tấn hiện nay là những con tàu buôn hoán cải làm nhiệm vụ chở máy bay. Cho đến tận ngày nay vẫn còn những tranh cãi quốc gia nào mới là người phát minh ra loại tàu sân bay hiện đại với mặt boong phẳng.

Nhưng có một điều gần như không ai có thể phủ nhận, rằng Mỹ mới là quốc gia số 1 thế giới về đội tàu sân bay.

Theo cách tính của Mỹ, hải quân nước này chỉ duy trì 10 tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân. Thực tế, xét về tính năng kỹ chiến thuật, Washington còn có nhiều hơn thế, nếu tính cả các lớp tàu mà nước này xếp vào nhóm các tàu đổ bộ tấn công như lớp Wasp hay mới nhất là lớp America. 

Lãnh thổ di động của nước Mỹ

Một vài người thích sử dụng thuật ngữ “tàu sân bay hạm đội” (fleet carrier) để chỉ các siêu tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân của Mỹ. Điều này cũng nói lên phần nào đặc điểm tổ chức của chúng.

Một tàu sân bay hạng nặng của Liên Xô (cũ) có thể đảm nhận tất cả các nhiệm vụ tấn công lẫn phòng thủ. Tư duy đa nhiệm đó không khớp với suy nghĩ chuyên biệt hóa của người Mỹ.

Hải quân Mỹ đã từng có các tàu sân bay hộ tống trong Chiến tranh thế giới thứ hai, nhưng trong mô hình hiện đại, các siêu tàu sân bay mới là trái tim và bộ não của cả đội.

Mùa hè năm 1992, một cá nhân đứng trên boong tàu sân bay có thể nhận được sự bảo vệ của ít nhất 3 lực lượng: tàu chiến mặt nước, bao gồm các khinh hạm, tàu khu trục và tuần dương hạng nặng; tàu ngầm; và cuối cùng, không quân trên hạm với hàng chục tiêm kích, trực thăng.

Trung Quốc từng ôm hận vì tàu sân bay Mỹ như thế nào? - Ảnh 2.

Nhóm tác chiến tàu sân bay USS Carl Vinson (CSG-1) – Ảnh: US NAVY

Tháng 10-2004, hải quân Mỹ bắt đầu thiết kế lại, tổ chức các nhóm tác chiến tàu sân bay (CSG), gồm một tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân giữ vai trò soái hạm, 2-3 tàu khu trục và tuần dương cùng không đoàn trên hạm.

Tùy tính chất nhiệm vụ, đôi khi các CSG sẽ nhận được sự hỗ trợ của các tàu tiếp liệu ngay trên biển. Bản thân các siêu tàu sân bay không cần tiếp liệu, hai lò phản ứng hạt nhân cho phép nó đủ năng lượng hoạt động ít nhất 20 năm liên tục. Nhưng các tiêm kích mà nó mang theo thì khác, chúng cần nhiêu liệu để cất cánh.

Dù đã tinh giản quy mô, một nhóm tác chiến tàu sân bay vẫn có thủy thủ đoàn ít nhất 7.800 người. Các tàu chiến trị giá hàng tỉ USD không hẳn là tài sản, cùng với những con người đang vận hành chúng, đó thật sự là các lãnh thổ di động ngang dọc trên các đại dương.

Không có sự hiện diện tiền tuyến đó cũng được, nhưng chúng ta sẽ mất đi sức nặng trong tiếng nói và có ít hơn sự ảnh hưởng. Khi nói hải quân Mỹ can dự, nó có nghĩa là hiện diện ở đó.

Cựu Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ William Cohen (1997 – 2001)

Nỗi nhục của Trung Quốc

Sự xuất hiện của hai nhóm tàu sân bay Mỹ tại Đài Loan năm 1995, về căn bản, đã thay đổi tư duy quân sự của người Trung Quốc. Giới học giả Mỹ vẫn hay gọi đó là cuộc Khủng hoảng eo biển Đài Loan lần 3, diễn ra từ tháng 8-1995 đến tháng 3-1996.

Tháng 8-1995, hai tháng sau khi ông Lý Đăng Huy, nhà lãnh đạo Đài Loan có quan điểm cứng rắn với đại lục đến Mỹ, Quân giải phóng Nhân dân Trung Quốc bắt đầu một loạt các cuộc tập trận nhắm vào Đài Loan. Khoảng cách từ vị trí các tên lửa của Trung Quốc đến Đài Bắc và Cao Hùng của Đài Loan chưa tới 50km.

Bốn cuộc tập trận quy mô lớn liên tiếp được tổ chức trong vòng 6 tháng đẩy tình hình xung quanh eo biển Đài Loan lên mức cao chưa từng có. Kịch bản một cuộc đổ bộ vào Đài Loan đã được đặt ra trên truyền thông.

Trung Quốc từng ôm hận vì tàu sân bay Mỹ như thế nào? - Ảnh 4.

Các tàu sân bay Mỹ USS Nimitz (CNV-68) và USS Independence (CV/CVA-62) trong cuộc khủng hoảng eo biển Đài Loan lần 3 – Ảnh: US NAVY

 

Bất chấp các thỏa thuận chấp nhận nguyên tắc “Một Trung Quốc” trước đó, Tổng thống Mỹ Bill Clinton đã ra lệnh triển khai hai nhóm tàu sân bay USS Nimitz (CVN-68) và USS Independence (CV/CVA-62) tới Đài Loan. Đó là lần đầu tiên Mỹ triển khai cùng lúc 2 tàu sân bay tại châu Á.

Cùng với các tàu tuần dương bảo vệ, tàu ngầm, sự xuất hiện của hai nhóm tàu sân bay được xem là sự hiện diện quân sự lớn nhất của Mỹ tại khu vực kể từ sau cuộc chiến ở Việt Nam.

Đài Bắc đã được giải vây ngay sau đó. Sự có mặt của các tàu sân bay Mỹ khiến Trung Quốc chùn tay và giảm tần suất tập trận ngay sau đó. Cố vấn an ninh quốc gia Mỹ Anthony Lake khi đó cảnh báo Bắc Kinh sẽ lãnh hậu quả nghiêm trọng nếu tấn công Đài Loan.

Mọi căng thẳng chỉ xuống thang khi cuộc bầu cử ở Đài Loan kết thúc, với kết quả thêm một nhiệm kỳ cho ông Lý Đăng Huy.

Đề phòng bất trắc, hai tàu sân bay Mỹ tiếp tục hiện diện ở châu Á thêm vài tháng nữa, đến tận tháng 9-1997.

Trung Quốc từng ôm hận vì tàu sân bay Mỹ như thế nào? - Ảnh 5.

“Sát thủ diệt tàu sân bay” DF-21 của Trung Quốc – Ảnh: REUTERS

Thực tế, ai cầm quyền ở Đài Loan sau đó đã không còn quan trọng với Trung Quốc. Bắc Kinh cảm thấy họ bị đe dọa thật sự bởi các tàu sân bay Mỹ. Cộng với cuộc khủng hoảng eo biển Đài Loan lần 2 (1958), khi tàu sân bay USS Lexington (CV-16) lảng vảng ngoài khơi Đài Loan, Bắc Kinh hạ quyết tâm sẽ không để nỗi nhục này tái diễn thêm một lần nào nữa.

Chiến lược “chống xâm nhập/chống tiếp cận” (A2/AD) được vạch ra ngay sau đó, với kết quả là sự ra đời của những tên lửa mà Trung Quốc tự hào là “sát thủ tàu sân bay” như DF-21. Ngày nay, eo biển Đài Loan vẫn là một trong những khu vực tập trung quân sự dày đặc nhất thế giới, với các bệ phóng tên lửa đạn đạo, đất-đối-hạm đặt trên đất Trung Quốc hướng về Đài Loan.

Tuổi Trẻ

________________

Đọc thêm:

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào?

26/02/2018

Nhóm tác chiến tàu sân bay số 1 (CSG-1), với kỳ hạm là tàu sân bay chạy bằng năng lượng hạt nhân USS Carl Vinson (CVN-70), sở hữu năng lực công thủ mạnh mẽ với nhiều máy bay chiến đấu hiện đại.

Là nhóm tác chiến tàu sân bay đầu tiên được thành lập sau Chiến tranh lạnh, CSG-1 gồm USS Carl Vinson (CVN-70), tuần dương hạm USS Lake Champlain (CG-57) và các khu trục hạm USS Michael Murphy (DDG-112), USS Wayne E. Meyer (DDG-108).

Được đặt theo tên của nghị sĩ Carl Vinson vì những đóng góp của ông này cho hải quân, USS Carl Vinson là 1 trong 10 tàu sân bay của Hải quân Mỹ, trực thuộc hạm đội 3 đóng tại San Diego, bang California (Mỹ).

“Đại bàng vàng” của hải quân Mỹ đã can dự vào hầu hết các cuộc xung đột quân sự và sự kiện đáng chú ý trên thế giới. USS Carl Vinson là nơi cuối cùng người ta nhìn thấy thi thể của trùm khủng bố Osama bin Laden trước khi y bị thủy táng theo “phong tục Hồi giáo”.

Đối lập với bề dày chinh chiến của USS Carl Vinson, các tàu khu trục lớp Arleigh Burke như DDG-112 và DDG-108 chỉ mới được biên chế chưa tới 10 năm. 

CSG-1 do USS Carl Vinson dẫn đầu đang tiến hành nhiệm vụ huấn luyện và tuần tra ở biển Philippines trước khi tiến vào Biển Đông và thăm thành phố Đà Nẵng của Việt Nam dự kiến từ ngày 5-3.

TTXVN cho biết được sự đồng ý của Chính phủ Việt Nam, đoàn tàu hải quân Hoa Kỳ sẽ thăm thành phố Đà Nẵng từ ngày 5 đến 9-3-2018.

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 2.

USS Carl Vinson là một trong những tàu sân bay có thời gian phục vụ lâu nhất của Hải quân Mỹ, là tàu thứ 3 trong các siêu tàu sân bay thuộc lớp Nimitz. Được biên chế năm 1982, trải qua thời gian phục vụ hơn 20 năm, năm 2005 USS Carl Vinson được cho nghỉ ngơi, bắt đầu quá trình đại tu kéo dài 4 năm – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 3.

USS Carl Vinson, cùng với các tàu chiến khác, được xem là tài sản nổi di động của nước Mỹ. Con tàu trị giá 3,8 tỉ USD này có thể mang theo ít nhất 90 máy bay các loại. Trong chuyến thăm đến Philippines hồi tuần rồi, USS Carl Vinson mang theo khoảng 72 máy bay, gồm tiêm kích F/A-18 Super Hornet và Hornet, EA-18G Growlers, trực thăng Nighthawk, các máy bay giám sát, cảnh báo và chỉ huy trên không – Ảnh: REUTERS

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 4.

Các máy bay của USS Carl Vinson khi được đưa lên boong. Khi tác chiến và huấn luyện, các máy bay sẽ được đưa xuống khoang, nhường chỗ trống trên đường băng – Ảnh: AP

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 5.

Không kể các tiêm kích, vũ khí của USS Carl Vinson chỉ dừng lại ở mức phòng thủ tầm gần. Trách nhiệm được giao cho 3 hệ thống pháo Phalanx CIWS, 4 hệ thống phòng thủ tên lửa RIM-7 Sea Sparrow và RIM-116 RAM – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 6.

Với thủy thủ đoàn hơn 5.800 người, bao gồm các sĩ quan chỉ huy, vận hành vũ khí, USS Carl Vinson có hẳn một bệnh viện với nhiều giường, các phòng phẫu thuật và chụp X-quang ngay trên tàu. Phòng khám nha khoa trên tàu có thể tiếp nhận ít nhất 50 – 60 bênh nhân mỗi ngày – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 7.

Không phải tất cả máy bay có trong biên chế đều xuất hiện trên boong tàu USS Carl Vinson. Trong các trường hợp đặc biệt như bão và sóng lớn, các tiêm kích trị giá hàng triệu USD được đưa xuống khoang bên dưới bằng hệ thống thang máy đặc biệt. Trong ảnh là hoạt động nạp vũ khí cho tiêm kích trong khoang tàu sân bay – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 8.

Với đường băng cất và hạ cánh được thiết kế chéo góc có chiều dài ngắn (dưới 300m), hệ thống máy phóng điện từ trên boong cho phép các tiêm kích Mỹ tiết kiệm năng lượng mà vẫn đảm bảo mang theo tối đa tải trọng vũ khí. Trong ảnh là 2 chiếc tiêm kích F/A-18 cất cánh cùng lúc khỏi tàu sân bay USS Carl Vinson – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 9.

Siêu tàu sân bay hơn 100.000 tấn này còn có các nhà máy sửa chữa máy bay riêng ngay bên dưới boong tàu. Điều này cho phép kéo dài thời gian phục vụ và số lượng các loại máy bay sẵn sàng chiến đấu ngay trong thời gian đi biển. Trong ảnh là tàu USS Carl Vinson được tiếp liệu nhu yếu phẩm từ trực thăng ngay trên biển – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 10.

Ông Douglas Verissimo, hạm trưởng của USS Carl Vinson, tự hào nhấn mạnh “con tàu là một thành phố nổi thật sự” với chiều dài 333m, rộng 77m và lượng choán nước 103.000 tấn – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 11.

USS Carl Vinson (CVN-70) trong lần tập trận chung với Lực lượng phòng vệ biển Nhật Bản – Ảnh: REUTERS

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 12.

Thông lệ đặt tên người cho tàu sân bay hạt nhân tiếp tục được duy trì trên các tàu khu trục lớp Arleigh Burke. Được đặt theo tên của chuẩn đô đốc Wayne E. Meyer, USS Wayne E. Meyer (DDG-108) là một trong những tàu chiến mới nhất của Hải quân Mỹ với tuổi đời chỉ gần 10 năm – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 13.

Với lượng choán nước hơn 9.200 tấn, USS Wayne E. Meyer là một tàu chiến đa chức năng, vừa công vừa thủ trong đội hình tác chiến tàu sân bay Mỹ. Trái tim của USS Wayne E. Meyer và các khu trục hạm lớp Arleigh Burke nằm ở hệ thống chiến đấu Aegis, với các hệ thống rađa có thể theo dõi ít nhất 100 mục tiêu ở khoảng cách 190km – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 14.

USS Wayne E. Meyer là tàu được trang bị hệ thống chiến đấu Aegis thứ 100 của Hải quân Mỹ. Ít ai biết chuẩn đô đốc Wayne E. Meyer chính là cha đẻ của hệ thống này. Con số 100 do vậy càng thêm ý nghĩa với tàu khu trục này – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 15.

Sức mạnh của USS Wayne E. Meyer nằm ở số lượng hàng trăm tên lửa các loại mà nó mang theo. Hàng chục ống phóng trong hệ thống phóng thẳng đứng Mk41 trước (32 ống) và sau (64 ống) có thể phóng đồng thời cùng lúc tên lửa hành trình, tên lửa phòng không hay tên lửa chống tàu ngầm – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 16.

USS Wayne E. Meyer có thể mang theo tối đa 2 trực thăng SH-60 Seahawk. Nhà chứa nằm ngay trước sàn đáp cuối boong tàu – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 17.

Tuần dương hạm là mảnh ghép cuối cùng của nhóm tác chiến tàu sân bay Mỹ. USS Lake Champlain là 1 trong số 22 tuần dương hạm hiện còn hoạt động của Hải quân Mỹ với tuổi đời đã gần 30 năm. Trong ảnh: USS Lake Champlain dẫn đầu nhóm tác chiến tàu sân bay USS Carl Vinson – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 18.

USS Lake Champlain có chiều dài 173m, lượng choán nước gần 10.000 tấn. Khác với các khu trục hạm, các tuần dương hạm được đặt tên theo các trận chiến lớn có sự can dự của quân đội Mỹ. USS Lake Champlain được đặt trên theo trận chiến ở hồ Champlain trong Chiến tranh Anh – Mỹ 1812 – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 19.

Là sản phẩm của Chiến tranh lạnh, các tuần dương hạm của Mỹ được vũ trang rất mạnh, đảm bảo san phẳng mục tiêu khi tập trung toàn bộ hỏa lực. Kích thước to lớn cho phép USS Lake Champlain mang theo nhiều tên lửa và ống phóng hơn USS Wayne E. Meyer. Trong ảnh: vị trí các hệ thống phóng tên lửa thẳng đứng trên USS Lake Champlain – Ảnh: AP

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 20.

Với 122 ống phóng, USS Lake Champlain có thể phóng đồng thời tên lửa hành trình Tomahawk, tên lửa phòng không SM-2 và SM-3, RIM-162 ESSM, tên lửa chống hạm Harpoon. Tàu cũng được trang bị các súng máy và hệ thống pháo phòng thủ tầm cực gần Phalanx – Ảnh: Hải quân Mỹ

Đội tàu sân bay Mỹ sắp thăm Việt Nam uy lực cỡ nào? - Ảnh 21.

Các nhiệm vụ đầu tiên của USS Lake Champlain diễn ra tại vùng Vịnh, khởi đầu bằng Chiến dịch Lá chắn sa mạc, tiếp nối sau đó là Chiến dịch Bão sa mạc. Tháng 5-2017, con tàu va chạm với một tàu cá của Hàn Quốc trên vùng biển quốc tế nhưng rất may không có người bị thương, thiệt hại ở mức tối thiểu – Ảnh: Hải quân Mỹ

Các tàu sân bay Mỹ chạy bằng năng lượng hạt nhân chưa bao giờ cập cảng Việt Nam. Vậy nên, sự xuất hiện của cả nhóm tác chiến tàu sân bay số 1, bao gồm USS Carl Vinson, được báo chí nước ngoài đánh giá là sự hiện diện quân sự lớn chưa từng có của Mỹ tại Việt Nam kể từ sau năm 1975.

Trong một tuyên bố hôm 26-1, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Hoa Xuân Oánh khẳng định Bắc Kinh không phản đối chuyến thăm của tàu sân bay Mỹ đến Đà Nẵng miễn là những hợp tác đó có lợi cho hòa bình và ổn định khu vực.

Tuổi Trẻ

Có thể bạn sẽ thích

Bình Luận

Your email address will not be published.